1 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 2020 RAPORT ROCZNY 2 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 1. Słowo wstępne Przewodniczącego Rady i Prezesa Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 4 2. Słownik najważniejszych skrótów 6 3. Informacje ogólne 8 3.1 Umocowanie prawne 9 3.2 Cele i zadania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 10 3.3 Organizacja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 10 4. Gwarantowanie depozytów 14 4.1 Zasady gwarantowania depozytów 15 4.2 Proces wypłaty środków gwarantowanych 17 4.3 Spełnienie warunku gwarancji wobec banków, w przypadku których Bankowy Fundusz Gwarancyjny wystąpił do właściwego sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości 19 4.4 Realizacja wypłat środków gwarantowanych w 2020 r. 20 4.5 Przedawnienie roszczeń deponentów 21 4.6 Działalność gwarancyjna w latach 1995-2020 21 4.7 Kontrola prawidłowości danych znajdujących się w systemach wyliczania banków i kas 24 4.8 Dochodzenie i zaspokojenie roszczeń Funduszu z tytułu wypłat środków gwarantowanych 25 5. Przymusowa restrukturyzacja 26 5.1 Zasady przeprowadzania przymusowej restrukturyzacji 27 5.2 Planowanie przymusowej restrukturyzacji 28 5.3 Wszczęte przymusowe restrukturyzacje 29 5.4 Przymusowa restrukturyzacja Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanoku 29 5.5 Przymusowa restrukturyzacja Banku Spółdzielczego w Przemkowie 32 5.6 Przymusowa restrukturyzacja Idea Banku S.A. 33 5.7 Inne działania w zakresie przymusowej restrukturyzacji 34 Spis treści Spis treści 3 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 6. Działalność pomocowa i restrukturyzacyjna 35 6.1 Zasady prowadzenia działalności pomocowej i restrukturyzacyjnej Funduszu 36 6.2 Restrukturyzacja spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych 38 6.3 Pomoc udzielona z funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych 39 6.4 Monitoring realizacji umów, na podstawie których udzielono pomocy lub wsparcia 40 7. Działalność analityczna 43 8. Finansowanie działalności Funduszu 45 8.1 Zasoby finansowe Funduszu 46 8.2 Wyznaczanie składek 47 8.3 Działalność inwestycyjna 49 9. Pozostała działalność Funduszu 51 9.1 Współpraca krajowa i międzynarodowa 52 9.2 Polityka informacyjna 56 9.3 Sprawy kadrowe 59 10. Streszczone sprawozdanie finansowe 60 10.1 Bilans Funduszu 61 10.2 Rachunek zysków i strat 63 10.3 Zasady sporządzania streszczonego sprawozdania finansowego 64 10.4 Zasady rachunkowości 64 11. Opinia niezależnego biegłego rewidenta 66 Spis treści 4 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 1. Słowo wstępne Przewodniczącego Rady i Prezesa Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Szanowni Państwo, w imieniu Rady i Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego mamy zaszczyt i przyjemność przedstawić Państwu Raport Roczny BFG za 2020 rok. Gwarantowanie depozytów to jeden z filarów naszej działalności. Niezmiennie jesteśmy w gotowości, aby w razie upadłości banku lub SKOK-u wypłacić środki gwarantowane, jednak w 2020 r. nie było takiego zdarzenia. Nie oznacza to, że rok ten nie obfitował w ważne wydarzenia. Przeciwnie – było ich niemało. Od kilku lat Fundusz przygotowywał się do roli organu przeprowadzającego przymusową restrukturyzację. Budowaliśmy własne kompetencje, tworzyliśmy zespoły pracowników, przygotowywaliśmy plany przymusowej restrukturyzacji. W 2020 r. nadszedł czas działania. W styczniu rozpoczęliśmy przymusową restrukturyzację Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanoku, na przełomie kwietnia i maja wszczęliśmy ten proces wobec Banku Spółdzielczego w Przemkowie, a w ostatnim dniu roku rozpoczęliśmy przymusową restrukturyzację Idea Banku S.A. Każdy z tych procesów był inny, ale wspólna dla nich była potrzeba działania, wynikająca ze złej sytuacji tych banków. Gdy spełnione są ustawowe przesłanki, BFG musi działać – i tak było w każdym z tych przypadków. Z dużą satysfakcją możemy stwierdzić, że 2020 r. potwierdził skuteczność i wiarygodność przymusowej restrukturyzacji jako instrumentu, który zapewnia stabilność sektora finansowego w Polsce, a także kompetencje BFG jako organu przeprowadzającego przymusową restrukturyzację. Jest to tym godniejsze podkreślenia, że w przypadku BS w Przemkowie i Idea Banku S.A. działaliśmy w warunkach epidemii i związanej z nią bezprecedensowej sytuacji społeczno-ekonomicznej. Na sukces tych procesów złożyła się ciężka praca wielu osób w Funduszu, którym w tym miejscu chcemy raz jeszcze podziękować za profesjonalizm i zaangażowanie. Pozostając w obszarze przymusowej restrukturyzacji, należy dodać, że w 2020 r. Fundusz dokonał przeglądu i oceny wykonalności planów przymusowej restrukturyzacji dla 13 banków komercyjnych, 209 banków spółdzielczych, 2 banków zrzeszających, 11 spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz 7 firm inwestycyjnych. Dodatkowo Fundusz zaktualizował plany przymusowej restrukturyzacji dla 2 banków spółdzielczych. Fundusz utrzymał wysoką skuteczność w odzyskiwaniu należności z tytułu likwidacji mas upadłości podmiotów, wobec których nastąpiło spełnienie warunku gwarancji. W 2020 r. Fundusz odzyskał z tego tytułu blisko 131,5 mln złotych. Ogółem, w toku prowadzonych postępowań upadłościowych Fundusz do końca 2020 r. odzyskał łącznie 1 004 781,2 tys. zł, co stanowi 15% wierzytelności Funduszu dochodzonych w postępowaniach upadłościowych. Spis treści 5 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Mateusz Berger Przewodniczący Rady Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Piotr Tomaszewski Prezes Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 r. był wyjątkowy w wielu wymiarach. Jednym z nich był wymiar pracowniczy: Fundusz sprawnie przeszedł na tryb pracy zdalnej, aby w warunkach epidemii minimalizować ryzyko zarażenia. Wyjątkowość ubiegłego roku była też widoczna na rynkach finansowych. Pomimo bardzo istotnego spadku stóp procentowych, Fundusz wypracował zadowalające wyniki z działalności inwestycyjnej, osiągając łączny wynik na operacjach finansowych na poziomie 287 609,1 tys. zł. Zapraszamy do lektury Raportu Rocznego Bankowego Funduszu Gwarancyjnego za 2020 r. Spis treści 6 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 2. Słownik najważniejszych skrótów Spis treści 7 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 BFG, Fundusz Bankowy Fundusz Gwarancyjny BN BFG Bank Nowy BFG S.A. BS Bank Spółdzielczy Dyrektywa BRR, BRRD Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniająca dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/ WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/EU oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L z dnia 12 czerwca 2014 r. z późn.zm.) BRRD2 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/879 z dnia 20 maja 2019 r. zmieniająca dyrektywę 2014/59/UE w odniesieniu do zdolności do pokrycia strat i dokapitalizowania instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz dyrektywę 98/26/WE (Dz. Urz. UE L z dnia 7 czerwca 2019 r.) DGS Deposit Guarantee Scheme (System Gwarancji Depozytów) Dyrektywa DGS Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/49/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów (Dz. Urz. UE L z dnia 12 czerwca 2014 r.) EFDI European Forum of Deposit Insurers (Europejskie Forum Gwarantowania Depozytów) EUNB, EBA Europejski Urząd Nadzoru Bankowego ESPI Elektroniczny System Przekazywania Informacji fośg fundusze ochrony środków gwarantowanych GPW Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. IADI International Association of Deposit Insurers (Międzynarodowe Stowarzyszenie Gwarantów Depozytów) KDPW Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych KIR Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. KNF, UKNF Komisja Nadzoru Finansowego, Urząd Komisji Nadzoru Finansowego KSKOK, Kasa Krajowa Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa MF Ministerstwo Finansów MREL Minimum requirement for own funds and eligible liabilities (minimalny wymóg w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych) NBP Narodowy Bank Polski PBS w Sanoku Podkarpacki Bank Spółdzielczy w Sanoku Rada, Rada BFG, Rada Funduszu Rada Bankowego Funduszu Gwarancyjnego SBRiR w Wołominie Spółdzielczy Bank Rzemiosła i Rolnictwa z siedzibą w Wołominie SKOK, Kasa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa SRB Single Resolution Board (Jednolita Rada ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji) SWO System Wczesnego Ostrzegania TLAC Total Loss-Absorbing Capacity (całkowita zdolność absorpcji strat) UE Unia Europejska UOKiK Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustawa o BFG ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 842 z późn.zm.) Zarząd, Zarząd BFG, Zarząd Funduszu Zarząd Bankowego Funduszu Gwarancyjnego ZBP Związek Banków Polskich Spis treści 8 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 3. Informacje ogólne Spis treści 9 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 BFG został utworzony na mocy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. Aktualnie podstawę prawną działalności Funduszu stanowi ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, obowiązująca od 9 października 2016 r., nadająca Funduszowi szerokie uprawnienia i narzędzia interwencji w sytuacji zagrożenia stabilności krajowego systemu finansowego. Ustawa o BFG wprowadziła do krajowego porządku prawnego przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/49/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych. 3.1 Umocowanie prawne Rysunek 1. Sieć bezpieczeństwa Bankowy Fundusz Gwarancyjny Bankowy Fundusz Gwarancyjny jest instytucją prowadzącą działania na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego: w szczególności gwarantuje depozyty zgromadzone w bankach i kasach oraz odpowiada za przeprowadzanie przymusowej restrukturyzacji instytucji finansowych zagrożonych bankructwem. Bankowy Fundusz Gwarancyjny wraz z Narodowym Bankiem Polskim, Ministerstwem Finansów i Komisją Nadzoru Finansowego wchodzi w skład sieci bezpieczeństwa finansowego w Polsce. Prezes Zarządu BFG jest także stałym członkiem Komitetu Stabilności Finansowej. Spis treści 10 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 3.3 Organizacja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Ustawowymi organami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego są Rada Funduszu i Zarząd Funduszu. Do zadań Zarządu BFG należy kierowanie działalnością Funduszu i reprezentowanie go na zewnątrz, zaś do Rady BFG – kontrola i nadzór nad działalnością Zarządu Funduszu. Kadencje Rady i Zarządu Funduszu trwają 3 lata. 3.2 Cele i zadania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Celem działalności Funduszu jest podejmowanie działań na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego, w szczególności przez zapewnienie funkcjonowania obowiązkowego systemu gwarantowania depozytów oraz prowadzenie przymusowej restrukturyzacji. Najważniejsze zadania Funduszu: gwarantowanie depozytó w zgromadzonych w banku lub kasie do wysokości ustawowego limitu (równowartość w złotych 100 000 euro) i dokonywanie wypłaty środków gwarantowanych - w terminie 7 dni roboczych od dnia spełnienia warunku gwarancji, w szczególnych przypadkach i w ograniczonym czasie, deponentowi przysługuje ochrona gwarancyjna w wysokości wyższej niż równowartość w złotych 100 000 euro, kontrola prawidłowości danych zawartych w systemach wyliczania podmiotów objętych systemem gwarantowania, restrukturyzacja podmiotów krajowych oraz innych instytucji, jeżeli są objęte nadzorem skonsolidowanym sprawowanym przez Komisję Nadzoru Finansowego, przez umorzenie lub konwersję instrumentów kapitałowych, przygotowanie, aktualizacja i ocena wykonalności planów przymusowej restrukturyzacji, prowadzenie przymusowej restrukturyzacji, gromadzenie i analizowanie informacji o bankach i kasach, opracowywanie analiz i prognoz służących wczesnej identyfikacji zagrożeń w sektorze bankowym i sektorze kas, prowadzenie innych działań na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego. Rada Funduszu składa się z sześciu członków powoływanych przez instytucje tworzące sieć bezpieczeństwa finansowego. Przewodniczącym Rady Funduszu jest przedstawiciel ministra właściwego do spraw instytucji finansowych. Spis treści 11 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Leszek Skiba (MF) Przewodniczący Rady (do 14 kwietnia 2020 r.) Patryk Łoszewski (MF) Członek Rady Piotr Pawliczak (MF) Członek Rady (do 8 kwietnia 2020 r.) Olga Szczepańska (NBP) Członek Rady Martyna Wojciechowska (NBP) Członek Rady Jacek Jastrzębski (KNF) Członek Rady Mirosław Panek Prezes Zarządu Krzysztof Broda Zastępca Prezesa Zarządu Tomasz Obal Członek Zarządu Sławomir Stawczyk Członek Zarządu Mateusz Berger Przewodniczący Rady (od 14 kwietnia 2020 r.) Patryk Łoszewski (MF) Członek Rady Krzysztof Budzich Członek Rady (od 8 kwietnia 2020 r.) Olga Szczepańska (NBP) Członek Rady Martyna Wojciechowska (NBP) Członek Rady Jacek Jastrzębski (KNF) Członek Rady Piotr Tomaszewski Prezes Zarządu (od 10 marca 2020 r.) Sławomir Stawczyk Zastępca Prezesa Zarządu (od 10 marca 2020 r.) Tomasz Obal Członek Zarządu Od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 9 marca 2020 r. Zarząd BFG pracował w następującym składzie: Prezes Zarządu Mirosław Panek, Zastępca Prezesa Zarządu Krzysztof Broda, Członkowie Zarządu: Tomasz Obal, Sławomir Stawczyk. W związku ze złożoną przez p. Mirosława Panka oraz p. Krzysztofa Brodę rezygnacją z członkostwa w Zarządzie BFG, Rada BFG podczas posiedzenia w dniu 9 marca 2020 r. odwołała p. Mirosława Panka oraz p. Krzysztofa Brodę z dniem 10 marca 2020 r. z Zarządu BFG. Jednocześnie Rada Funduszu powołała p. Piotra Tomaszewskiego na stanowisko Prezesa Zarządu BFG. Zastępcą Prezesa Zarządu Funduszu został p. Sławomir Stawczyk. Tabela 1. Skład Rady BFG na początku 2020 r. Tabela 3. Skład Zarządu BFG na początku 2020 r. Tabela 2. Skład Rady BFG na koniec 2020 r. Tabela 4. Skład Zarządu BFG na koniec 2020 r . Spis treści 12 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Struktura organizacyjna Biura Bankowego Funduszu Gwarancyjnego jest złożona z komórek organizacyjnych, odpowiedzialnych m.in. za zadania w zakresie: Biuro Audytu Wewnętrznego (BAW) - badania działalności Funduszu pod względem zgodności działania z ustalonymi celami, przepisami prawa, wewnętrznymi aktami prawnymi; Biuro Zarządu (BZ) - zapewnienia obsługi organów Funduszu, Prezesa Zarządu, współpracy krajowej i zagranicznej, działalności wydawniczej, promocyjnej i edukacyjnej; Departament Administracji i Zamówień (DAZ) - wsparcia i administracji, mających na celu zapewnianie sprawnego funkcjonowania, odpowiednich warunków działania, właściwej obsługi administracyjno-technicznej i kancelaryjno-archiwalnej Funduszu oraz prowadzenia postępowań w przedmiocie zamówień i zakupów realizowanych w Funduszu; Departament Analiz i Wczesnego Ostrzegania (DAW) - analiz sektora bankowego oraz sektora kas, wczesnego ostrzegania, analiz i oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej poszczególnych banków i kas, opracowania i aktualizacji metod wyznaczania składek w oparciu o ryzyko wnoszonych przez podmioty na fundusze gwarancyjne i przymusowej restrukturyzacji oraz przygotowania projektów wniosków w sprawie wysokości łącznych kwot tych składek na dany rok i propozycji ich podziału pomiędzy poszczególne podmioty; Departament Bezpieczeństwa (DB) - zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa danych, osób i mienia, bezpieczeństwa teleinformatycznego oraz utrzymania planu ciągłości działania Funduszu; Departament Gwarantowania Depozytów (DGD) - zapewnienia przez Fundusz wypłat środków gwarantowanych deponentom oraz kontroli prawidłowości danych zawartych w systemach wyliczania podmiotów objętych obowiązkowym systemem gwarantowania; Departament Informatyki (DI) - pozyskiwania, przetwarzania i udostępniania informacji niezbędnych w pracy Biura Funduszu, rozwoju i utrzymania w sprawności systemów teleinformatycznych i komunikacyjnych oraz zapewniania ciągłości działania Funduszu w obszarze teleinformatycznym; Departament Kadr (DK) - spraw kadrowych, realizacji polityki zatrudnienia i wynagradzania oraz działalności szkoleniowej; Departament Monitorowania Wsparcia i Dochodzenia Roszczeń (DMW) - zarządzania wierzytelnościami Funduszu, dochodzenia roszczeń oraz monitorowania realizacji umów dotyczących udzielonej pomocy finansowej i wsparcia; Departament Planowania Przymusowej Restrukturyzacji (DPPR) - opracowania i oceny wykonalności planów przymusowej restrukturyzacji oraz grupowych planów przymusowej restrukturyzacji, a także realizacji projektów dotyczących sieci bezpieczeństwa finansowego oraz stabilności finansowej; Departament Prawny (DP) - obsługi prawnej na rzecz organów Funduszu, Prezesa Zarządu oraz Biura Funduszu; Departament Przymusowej Restrukturyzacji (DPR) - przeprowadzania przymusowej restrukturyzacji, udzielania wsparcia i administrowania podmiotem w przymusowej restrukturyzacji, realizacji procesu restrukturyzacji kas; Departament Rachunkowości (DR) - rachunkowej obsługi Funduszu i gospodarki finansowej; Departament Skarbu (DS) - działalności inwestycyjnej Funduszu, zarządzania płynnością finansową oraz analizy sytuacji makroekonomicznej w Polsce i na świecie; Biuro Ryzyka Operacyjnego i Zgodności (BRZ) - koordynacji i wspomagania procesu zarządzania ryzykiem operacyjnym i ryzykiem braku zgodności w komórkach organizacyjnych Biura Funduszu. Spis treści 13 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Rysunek 2. Schemat organizacyjny BFG według stanu na koniec 2020 r. Prezes Zarządu Piotr Tomaszewski Zastępca Prezesa Zarządu Sławomir Stawczyk Członek Zarządu Tomasz Obal Biuro Audytu Wewnętrznego (BAW) Biuro Ryzyka Operacyjnego i Zgodności (BRZ) Departament Administracji i Zamówień (DAZ) Biuro Zarządu (BZ) Departament Bezpieczeństwa (DB) Departament Analiz i Wczesnego Ostrzegania (DAW) Departament Kadr (DK) Departament Monitorowania Wsparcia i Dochodzenia Roszczeń (DMW) Departament Gwarantowania Depozytów (DGD) Departament Planowania Przymusowej Restrukturyzacji (DPPR) Departament Prawny (DP) Departament Informatyki (DI) Departament Przymusowej Restrukturyzacji (DPR) Departament Rachunkowości (DR) Departament Skarbu (DS) Rada Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Zarząd Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Ponadto w Biurze BFG funkcjonowały komitety: Komitet ds. Zarządzania Aktywami; Komitet ds. Ryzyka Operacyjnego i Braku Zgodności; Komitet ds. Systemu Wczesnego Ostrzegania; Komitet ds. Przymusowej Restrukturyzacji (do dnia 21 maja 2020 r.); Komitet ds. Oceny Wniosków Pomocowych (do dnia 21 maja 2020 r.). Spis treści 14 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 4. Gwarantowanie depozytów 15 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Na koniec 2020 r. ochrona gwarancyjna obejmowała depozyty zgromadzone we wszystkich bankach krajowych, z wyłączeniem Banku Gospodarstwa Krajowego i banków hipotecznych oraz we wszystkich kasach oszczędnościowo- kredytowych, tj.: 25 banków komercyjnych, 531 banków spółdzielczych oraz, 23 spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe. Gwarancjami Funduszu objęte są środki od dnia ich wniesienia na rachunek, lecz nie później niż w dniu poprzedzającym dzień spełnienia warunku gwarancji - do wysokości równowartości w złotych 100 000 euro (łącznie z odsetkami naliczonymi na początek dnia spełnienia warunku gwarancji). W szczególnych przypadkach, określonych w art. 24 ust. 3 i 4 ustawy o BFG, środki deponenta, w terminie trzech miesięcy od dnia ich wpływu na rachunek lub powstania należności, są objęte gwarancjami w wysokości przekraczającej równowartość w złotych 100 000 euro (dla podmiotów, dla których spełnienie warunku gwarancji nastąpiło po 8 października 2016 r.). Wyższe gwarancje dotyczą np. środków na rachunku pochodzących ze sprzedaży niektórych rodzajów nieruchomości, wypłaty sumy ubezpieczenia lub wypłaty odszkodowania czy zadośćuczynienia. 25 Banków komercyjnych 23 Spółdzielczych kas oszczędnościowo- kredytowych 531 Banków spółdzielczych 4.1 Zasady gwarantowania depozytów Zobowiązanie Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Zobowiązanie Bankowego Funduszu Gwarancyjnego wobec deponenta z tytułu gwarantowania depozytów powstaje z dniem spełnienia warunku gwarancji – czyli z dniem zawieszenia przez Komisję Nadzoru Finansowego działalności banku albo kasy i ustanowienia zarządu komisarycznego (w banku) albo zarządcy komisarycznego (w kasie), o ile nie został on ustanowiony wcześniej, oraz wystąpienia przez KNF do właściwego sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub z dniem wystąpienia przez BFG do właściwego sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wobec banku lub kasy w restrukturyzacji. Bankowy Fundusz Gwarancyjny Bankowy Fundusz Gwarancyjny od dnia 17 lutego 1995 r. gwarantuje depozyty zgromadzone w bankach, natomiast od dnia 29 listopada 2013 r. również depozyty zgromadzone w spółdzielczych kasach oszczędnościowo- kredytowych. Spis treści 16 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Środki gwarantowane W przypadku banku Środki pieniężne zgromadzone przez deponenta na rachunkach bankowych, których jest on stroną umowy, zarówno w złotych, jak i w walutach obcych, według stanu na dzień spełnienia warunku gwarancji, powiększone o odsetki naliczone na początek dnia spełnienia warunku gwarancji zgodnie z oprocentowaniem wskazanym w umowie oraz: inne należności deponenta wynikające z prowadzenia przez bank rachunków bankowych, należności deponenta wynikające z przeprowadzania przez bank rozliczeń pieniężnych, należności deponenta wynikające z bankowych papierów wartościowych wyemitowanych przed 2 lipca 2014 r., o ile są potwierdzone dokumentami imiennymi wystawionymi przez emitenta lub imiennymi świadectwami depozytowymi, wierzytelności do banku z tytułu dyspozycji na wypadek śmierci oraz z tytułu kosztów pogrzebu posiadacza rachunku, o ile wierzytelności te stały się wymagalne przed dniem spełnienia warunku gwarancji wobec banku. W przypadku kasy Środki pieniężne zgromadzone przez deponenta na rachunkach, których jest on stroną umowy, zarówno w złotych, jak i w walutach obcych, według stanu na dzień spełnienia warunku gwarancji, powiększone o naliczone odsetki na początek dnia spełnienia warunku gwarancji, zgodnie z oprocentowaniem wskazanym w umowie oraz: inne należności deponenta wynikające z prowadzenia przez kasę jego rachunków, należności deponenta wynikające z przeprowadzania przez kasę rozliczeń finansowych, wierzytelności do kasy z tytułu dyspozycji na wypadek śmierci oraz z tytułu kosztów pogrzebu posiadacza rachunku, o ile wierzytelności te stały się wymagalne przed dniem spełnienia warunku gwarancji wobec kasy. Spis treści 17 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 4.2 Proces wypłaty środków gwarantowanych W przypadku spełnienia warunku gwarancji, zarząd komisaryczny banku lub zarządca komisaryczny kasy ustala stan ksiąg rachunkowych podmiotu, wobec którego nastąpiło spełnienie warunku gwarancji oraz sporządza listę deponentów, którą przekazuje do Funduszu w terminie do 3 dni roboczych (licząc od dnia spełnienia warunku gwarancji). Fundusz wykorzystując SRG weryfikuje dane deponentów, a następnie przygotowuje listę wypłat i przekazuje ją podmiotowi, który będzie te wypłaty realizował w imieniu i na rzecz Funduszu. Deponenci nie muszą przed odbiorem środków gwarantowanych zgłaszać swoich wierzytelności do Funduszu. Zgodnie z ustawą o BFG, w zależności od decyzji Funduszu, środki gwarantowane mogą być wypłacane deponentom przez zarząd komisaryczny (w przypadku banku) lub zarządcę komisarycznego (w przypadku kasy), bądź też za pośrednictwem innego podmiotu, z którym Fundusz zawrze umowę o dokonanie wypłat środków gwarantowanych. W ubiegłych latach Fundusz podpisał umowy umożliwiające wypłaty z czterema bankami (banki-agenci). Są to banki 1 detaliczne dysponujące dużą siecią placówek, co pozwala na realizację wypłat na terenie całego kraju, umożliwiając deponentom łatwy dostęp do środków gwarantowanych. Osoby, które z różnych przyczyn nie odbiorą swoich należności w trakcie wypłat dokonywanych przez wskazany przez Fundusz podmiot, mogą po ich odbiór zgłosić się bezpośrednio do BFG do końca roku kalendarzowego, w którym upływa pięć lat od dnia spełnienia warunku gwarancji. Po tym okresie roszczenia deponentów z tytułu gwarancji ulegają przedawnieniu. 1 Trzy z tych banków podpisały umowy rozszerzające możliwy zakres wypłat o deponentów kas. Fundusz zobowiązany jest ustawowo do zaspokajania roszczenia z tytułu gwarancji w terminie 7 dni roboczych od dnia spełnienia warunku gwarancji. System Realizacji Gwarancji (SRG) – system informatyczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, który pozwala skutecznie kontrolować listy deponentów, weryfikować kwoty wypłat oraz sporządzać listy wypłat środków należnych deponentom. Spis treści 18 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Rysunek 3. Proces przygotowania wypłaty środków gwarantowanych T+3 T+7 T Bank - agent Wypłaty realizowane są przez placówki banków - agentów Podpisanie umowy z potencjalnymi bankami - agentami, stawiają do dyspozycji łącznie ponad 2000 placówek na terenie całego kraju Zarząd komisaryczny / Zarządca komisaryczny Uzgodnienie ksiąg banku lub kasy Przygotowanie listy deponentów Przekazanie danych oraz środków finansowych do banku - agenta Rozpoczęcie wypłat Kontrola bieżąca sporządzania listy deponentów Weryfikacja listy deponentów w SRG Możliwość odesłania części danych do sprawdzenia lub uzupełnienia Zawieszenie działalności banku lub kasy Powołanie zarządu komisarycznego /zarządcy komisarycznego Złożenie wniosku o upadłość Zarząd komisaryczny / Zarządca komisaryczny Przekazania listy deponentów do BFG Spis treści 19 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 4.3 Spełnienie warunku gwarancji wobec banków, w przypadku których Bankowy Fundusz Gwarancyjny wystąpił do właściwego sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Podkarpacki Bank Spółdzielczy w Sanoku W związku z wystąpieniem przez Fundusz w dniu 30 czerwca 2020 r. do Sądu Rejonowego w Rzeszowie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości PBS w Sanoku, z tym dniem nastąpiło spełnienie warunku gwarancji wobec Banku. Jednakże – wobec wcześniejszej decyzji Funduszu w sprawie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji wobec Banku, umorzenia instrumentów kapitałowych Banku, zastosowania instrumentu przymusowej restrukturyzacji wobec Banku i powołania administratora Banku, na mocy której całość zgromadzonych w PBS w Sanoku środków gwarantowanych przeniesiona została do instytucji pomostowej tj. Banku Nowego BFG S.A. – Fundusz odstąpił od podejmowania działań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem wypłat środków gwarantowanych deponentom Banku. Bank Spółdzielczy w Przemkowie W dniu 29 października 2020 r. Fundusz wystąpił do Sądu Rejonowego w Legnicy z wnioskiem o ogłoszenie upadłości BS w Przemkowie, w związku z czym dzień ten stał się dniem spełnienia warunku gwarancji wobec Banku. Realizując zadania określone decyzją Zarządu Funduszu w sprawie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji wobec Banku, umorzenia instrumentów kapitałowych Banku, zastosowania instrumentu przymusowej restrukturyzacji wobec Banku i powołania administratora BS w Przemkowie, z dniem 2 maja 2020 r. (tj. przed dniem spełnienia warunku gwarancji wobec Banku) w wyniku zastosowania instrumentu przymusowej restrukturyzacji w formie przejęcia przedsiębiorstwa, wszystkie środki deponentów Banku stanowiące środki objęte ochroną gwarancyjną, zostały przejęte przez SGB-Bank S.A. z siedzibą w Poznaniu. W związku z powyższym Fundusz odstąpił od podejmowania działań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem wypłat środków gwarantowanych deponentom BS w Przemkowie. Spis treści 20 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 4.4 Realizacja wypłat środków gwarantowanych w 2020 r. Fundusz realizował wypłaty dla deponentów 3 banków spółdzielczych oraz 11 kas, wobec których spełnienie warunku gwarancji nastąpiło w latach 2014-2019. W tabeli przedstawiono informacje dotyczące wszystkich zrealizowanych wypłat dla deponentów banków i kas (łącznie z wypłatami dokonanymi za pośrednictwem banków-agentów). Realizacja wypłat środków gwarantowanych w latach 2014-2020*/** Lp. Nazwa podmiotu Data spełnienia warunku gwarancji Liczba deponentów Zobowiązania wobec deponentów (mln zł) Łączne wypłaty do końca 2020 r. (mln zł) Kwota zobowiązań na koniec 2020r. po przedawnieniu (mln zł) Stopień realizacji wypłat na koniec 2020 r. (%) 1. BS w Grębowie 15.07.2019 r. 2 364 22,9 22,7 0,2 99,0% 2. SKOK „Wybrzeże” 15.09.2017 r. 7 696 120,8 119,8 1,1 99,1% 3. SKOK „Nike” 02.06.2017 r. 10 443 114,4 112,3 2,1 98,1% 4. Twoja SKOK 12.05.2017 r. 14 019 165,8 163,5 2,3 98,6% 5. SKOK Wielkopolska 03.02.2017 r. 39 574 284,2 279,9 4,3 98,5% 6. BS w Nadarzynie 24.10.2016 r. 5 860 145,9 145,0 0,8 99,4% 7. SKOK Skarbiec 22.07.2016 r. 8 348 88,0 87,6 0,4 99,6% 8. SKOK Arka 11.05.2016 r. 13 947 93,1 92,2 1,0 99,0% 9. SKOK Jowisz 25.04.2016 r. 7 380 81,9 80,7 1,2 98,5% 10. SKOK Polska 25.02.2016 r. 8 343 170,2 169,0 1,2 99,3% 11. SKOK Kujawiak 08.01.2016 r. 17 200 183,9 183,0 0,9 99,5% 12. SBRiR w Wołominie 23.11.2015 r. 33 144 2 036,9 2 032,0 5,0*** 99,8% 13. SKOK w Wołominie 12.12.2014 r. 45 447 2 246,5 2 242,1 0,2*** 99,8% 14. SKOK Wspólnota 18.07.2014 r. 74 042 817,5 812,2 0,1*** 99,4% Tabela 5. Realizacja wypłat środków gwarantowanych w latach 2014–2020 * Kwoty nie uwzględniają zobowiązań Funduszu umieszczonych na liście deponentów, które wymagają potwierdzenia poprawności danych. ** Brak równości pomiędzy wartościami wykazanymi w kolumnie Zobowiązania wobec deponentów oraz sumą wartości wykazanych w kolumnie Łączne wypłaty do końca 2020 r. i Kwota zobowiązań na koniec 2020 r., w przypadku niektórych podmiotów, wynika z zastosowanych zaokrągleń wartości ujętych w tych kolumnach. *** Z uwzględnieniem roszczeń, które przedawniły się z upływem 31 grudnia 2020 r. Spis treści 21 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 4.5 Przedawnienie roszczeń deponentów Zgodnie z art. 24 ust. 8 ustawy o BFG, w związku z upływem w 2020 r. pięciu lat od dnia spełnienia warunku gwarancji, z końcem 2020 r. przedawniały się roszczenia deponentów SBRiR w Wołominie. Dla części deponentów tego Banku, w oparciu o art. 123 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego, oceniono, że prowadzona z nimi korespondencja stanowiła uznanie ich roszczenia przez Fundusz i spowodowała, że bieg przedawnienia został przerwany. W przypadku tych deponentów wypłaty należnych im środków gwarantowanych będą kontynuowane zgodnie z indywidualnymi terminami przedawnienia ich roszczeń. Nastąpiło również przedawnienie roszczeń z tytułu gwarancji tych deponentów SKOK Wspólnota i SKOK w Wołominie, w przypadku których ich indywidualny termin przedawnienia upłynął w dniu 31 grudnia 2020 r. (w odniesieniu do większości deponentów SKOK Wspólnota i SKOK w Wołominie roszczenia przedawniły się z upływem 2019 r.). Skutki finansowe przedawnienia po dniu 31 grudnia 2020 r. roszczeń deponentów SBRiR w Wołominie, SKOK Wspólnota i SKOK w Wołominie będą miały miejsce w 2021 r. Kwoty środków, co do których roszczenia uległy przedawnieniu, zostaną przeksięgowane w pozostałe przychody operacyjne Funduszu. 4.6 Działalność gwarancyjna w latach 1995-2020 Od początku działalności Funduszu nastąpiło spełnienie warunku gwarancji wobec 99 banków (w tym 5 banków komercyjnych i 94 banków spółdzielczych) oraz 11 kas. Rok Banki Komercyjne Banki spółdzielcze Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe 1995* 2 48 Gwarancje dla kas weszły w życie z dniem 29 listopada 2013 r. 1996 1 30 1997 - 6 1998 - 4 1999 1 - 2000 1 - 2001 - 1 2002 – 2013 - - - 2014 - - 2 2015 - 1 - 2016 - 1 5 2017 - - 4 2018 - - - 2019 - 1 - 2020 - 2 - Razem 5 94 11 Tabela 6. Spełnienie warunku gwarancji w latach 1995-2020 * Od dnia 17 lutego 1995 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. Spis treści 22 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 W latach 1995-2020 przeznaczono na wypłaty środków gwarantowanych dla 360,2 tys. uprawnionych deponentów banków kwotę 3 022,0 mln zł. Środki na wypłaty gwarancyjne (w mln zł) w tym z: Rok Ogółem Fośg* środków płynnych mas upadłości funduszu środków odzyskanych z mas upadłości funduszu gwarancyjnego Liczba deponentów 1995 105,0 85,9 19,1 0 - 89 939 1996 50,8 47,3 3,1 0,4 - 59 420 1997 6,4 4,7 0,6 1,1 - 10 418 1998 8,2 4,1 1,8 2,3 - 6 775 1999 4,7 0 2,0 2,7 - 1 572 2000 626,0 484,1 141,9 0 - 147 739 2001 12,5 0 4,5 8,0 - 2 658 2002 0,1 0 0,1 0 - 46 2003 0,1 0 0,1 0 - 27 2004 0,4 0 0,4 0 - 124 2005 0,1 0 0,1 0 - 99 2006 0,1 0 0,1 0 - 5 2007-2008 0 0 0 0 - 0 2009 0,004 0 0 0,004 - 1 2010-2014 0 0 0 0 - 0 2015 2 037,0** 2 036,9 - - - 33 147** 2016 145,7** 145,6 - 0,04 0,03 5 670** Razem 2 997,1 2 808,6 173,8 14,5 0,03 357 640 Środki na wypłaty gwarancyjne w rygorze ustawy o BFG obowiązującej od 9 października 2016 r. (w mln zł) w tym z: Rok Ogółem funduszu gwarancyjnego Fośg*** Liczba deponentów** 2017 0,2 0,2 0,0 184 2018 0,002 0,002 0,0 3 2019 24,7** 24,7 0,0 2 382 2020 0,0 0,0 0,0 0,0 Razem wszystkie lata 3 022,0 24,9 2 808,6 360 209 Tabela 7. Środki przeznaczone na wypłaty gwarancyjne dla deponentów banków w latach 1995-2020 * Do końca 2016 r. fundusze ochrony środków gwarantowanych stanowiły podstawowe źródło finansowania wypłat środków gwarantowanych deponentom. W rygorze ustawy o BFG, od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. banki są obowiązane tworzyć i utrzymywać fundusze ochrony środków gwarantowanych na zaspokojenie roszczeń deponentów, lecz fundusze te mogą być wykorzystane na wypłaty środków gwarantowanych dopiero po wyczerpaniu środków z funduszu gwarancyjnego banków, składek nadzwyczajnych i środków z innych funduszy własnych (z wyłączeniem funduszy przymusowej restrukturyzacji). ** Podane wartości uwzględniają zobowiązania umieszczone na liście deponentów, które wymagają potwierdzenia poprawności danych. *** Podmioty objęte systemem gwarantowania są obowiązane do dnia 31 grudnia 2024 r. tworzyć i utrzymywać fundusze ochrony środków gwarantowanych na zaspokojenie roszczeń deponentów. Spis treści 23 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 W latach 2014-2020 przeznaczono na wypłaty środków gwarantowanych dla 246,5 tys. uprawnionych deponentów kas kwotę 4 366,6 mln zł. Środki na wypłaty gwarancyjne (w mln zł) w tym z: Rok Ogółem* funduszu gwarancyjnego kas wpłat Kasy Krajowej funduszu pomocowego Liczba deponentów* 2014 3 064,0** 20,7 32,8 3 010,5 119 509 2015 0,1 0,1 0,0 0,0 0 2016 617,2 44,5 0,007 572,7 55 226 RAZEM 3 681,3 65,3 32,8 3 583,2 2 174 735 Środki na wypłaty gwarancyjne w rygorze ustawy o BFG obowiązującej od 9 października 2016 r. (w mln zł) w tym z funduszu gwarancyjnego: Rok Ogółem* kas banków Liczba deponentów* 2017 685,2 58,2 627,0 71 738 2018 (-)0,02 (-)0,02 0,0 0 2019 0,09 0,09 0,0 2 2020 0,0 0,0 0,0 0 Razem wszystkie lata 4 366,6 123,6 627,0 246 475 Tabela 8. Środki przeznaczone na wypłaty gwarancyjne dla deponentów kas w latach 2014-2020 2 Z uwagi na fakt, że kwota zobowiązań Funduszu z tytułu środków gwarantowanych przekroczyła środki funduszu kas do wykorzystania oraz wartość środków funduszu stabilizacyjnego przekazanych przez Kasę Krajową – zgodnie z decyzją Rady Funduszu – pozostałą kwotę pokryto ze środków przekazanych z funduszu pomocowego BFG. * Podane wartości uwzględniają zobowiązania umieszczone na liście deponentów, które wymagają potwierdzenia poprawności danych. ** W tym zobowiązanie w wysokości 73 tys. zł wynikające z uchwały Zarządu Funduszu z dnia 9 lutego 2015 r. w sprawie wypłat środków gwarantowanych deponentom SKOK w Wołominie po uzupełnieniu listy deponentów. Spis treści 24 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 4.7 Kontrola prawidłowości danych znajdujących się w systemach wyliczania banków i kas Banki i kasy zobowiązane są do posiadania systemów wyliczania. Systemy wyliczania, dzięki zautomatyzowaniu procesu ustalania wartości środków gwarantowanych dla każdego deponenta i możliwości przekazywania danych do Funduszu, pozwalają na szybkie uzyskanie informacji o wartości tych środków. Systemy te porządkują dane zgodnie ze standardem Single Customer View, pozwalającym przypisać konkretnemu klientowi wszystkie dotyczące go informacje. BFG wykonuje kontrole prawidłowości danych zawartych w systemach wyliczania podmiotów objętych systemem gwarantowania w oparciu o przepisy art. 32 ust. 1 ustawy o BFG. Kontrole są wykonywane zarówno w Funduszu w zakresie przekazanych przez podmioty danych z systemów wyliczania, jak i w siedzibach podmiotów na podstawie udostępnionej dokumentacji. Celem kontroli jest minimalizowanie ryzyka przygotowania listy deponentów zawierającej nieprawidłowe lub niekompletne dane i umożliwienie szybkiej realizacji potencjalnych wypłat w przypadku spełnienia warunku gwarancji wobec podmiotu objętego systemem gwarantowania. W tym celu dokonywana jest weryfikacja dostosowania systemów wyliczania pod kątem obowiązujących wymagań w kwestii zakresu danych, sposobu ich prezentacji oraz odpowiednich oznaczeń danych, związanych z określonymi przepisami ustawy o BFG definicjami deponenta i środków gwarantowanych. Ponadto oceniana jest skala zmiany jakości danych w odniesieniu do stanu stwierdzonego w wyniku poprzednich kontroli Funduszu. W poniższej tabeli zaprezentowano informacje o liczbie kontroli prawidłowości danych zawartych w systemach wyliczania podmiotów objętych systemem gwarantowania realizowanych w 2020 r. Fundusz dokonuje okresowych analiz wyników kontroli danych zawartych w systemach wyliczania banków i kas. Analiza jakości danych w systemach wyliczania podmiotów objętych systemem gwarantowania wykazała, że podejmują one działania w celu jej poprawy. Porównując wyniki kontroli przeprowadzonych w 2020 r. do zrealizowanych w tych podmiotach we wcześniejszych latach, stwierdzono zmniejszenie skali występujących błędów - było to m.in. skutkiem informacji przekazanych przez Fundusz po poprzednich kontrolach, które pomogły w szybkiej identyfikacji błędów i przyczyniły się do ich usunięcia. Tabela 9. Środki przeznaczone na wypłaty gwarancyjne dla deponentów banków w latach 1995-2020 Rodzaj kontroli Banki komercyjne Banki spółdzielcze Kasy Razem w Funduszu* 10 132 4 146 w banku/w kasie** 0 2 1 3 Razem 10 134 5 149 System wyliczania System wyliczania - system informatyczny w banku lub kasie pozwalający przygotować dla BFG szczegółowe dane deponentów banku lub kasy wraz z wyliczonymi dla nich kwotami środków gwarantowanych (Single Customer View). Szczegóły dotyczące systemów wyliczania określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 września 2016 r. w sprawie wymogów dla systemów wyliczania utrzymywanych w podmiotach objętych obowiązkowym systemem gwarantowania (Dz. U. z 2016 r. poz. 1642). * Kontrola realizowana na podstawie automatycznych algorytmów kontrolnych oraz analiza ekspercka zbiorów z danymi. ** Weryfikacja danych zawartych w systemach wyliczania z dokumentami źródłowymi. Spis treści 25 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 4.8 Dochodzenie i zaspokojenie roszczeń Funduszu z tytułu wypłat środków gwarantowanych Według stanu na dzień 31 grudnia 2020 r. Fundusz uczestniczył w 15 postępowaniach upadłościowych jako wierzyciel z tytułu wypłaty środków gwarantowanych z łącznym zaangażowaniem w wysokości 5 749 988,83 tys. zł, z czego trzy postępowania dotyczą banków, a pozostałe są prowadzone wobec upadłych kas. W III kwartale 2020 r. zostało zakończone postępowanie upadłościowe wobec BS w Łaniętach (upadłość ogłoszona w 1997 r.). W 2020 r. Fundusz monitorował przebieg postępowań upadłościowych analizując ich efektywność i dalsze perspektywy oraz zgłaszał uwagi w przypadku zastrzeżeń do działań syndyków. Zaspokojenie roszczeń Funduszu W 2020 r. Fundusz uzyskał zaspokojenie z postępowań upadłościowych w kwocie 131 454,0 tys. zł, co stanowiło 3% sumy uznanych wierzytelności Funduszu w toczących się postępowaniach. Ogółem, w toku prowadzonych postępowań upadłościowych Fundusz do końca 2020 r. odzyskał łącznie 1 004 781,2 tys. zł, co stanowi 15% wierzytelności Funduszu dochodzonych w postępowaniach upadłościowych, w tym kwota 280 tys. zł odzyskana w postępowaniu upadłościowym wobec BS Łanięta, które zostało zakończone w 2020 r. Tabela 10. Zestawienie postępowań upadłościowych wobec banków i SKOK-ów, w których uczestniczy Bankowy Fundusz Gwarancyjny Lp. Upadły Data ogłoszenia upadłości Środki gwarantowane (tys. zł) Wierzytelność BFG (tys. zł) kapitał odsetki 2014 r. 817 483,30 432 753,60 0,0 1. SKOK Wspólnota 26.09.2014 817 483,30 432 753,60 0,0 2015 r. 4 283 475,10 4 264 495,00 22 815,00 2. SKOK Wołomin 05.02.2015 2 246 531,50 2 246 531,50 6 893,10 3. Spółdzielczy Bank Rzemiosła i Rolnictwa w Wołominie (SK Bank) 30.12.2015 2 036 943,60 2 017 963,50 15 921,90 2016 r. 761 957,0 487 505,33 7 278,80 4. SKOK „Polska” 13.04.2016 170 239,10 106 650,10 0,0 5. SKOK Kujawiak 31.05.2016 183 877,90 130 738,50 5 041,60 6. SKOK „Jowisz” 02.06.2016 81 930,00 30 511,40 0,0 7. SKOK „Arka” 12.07.2016 93 145,70 39 540,40 1 089,70 8. SKOK „Skarbiec” 29.09.2016 88 000,00 58 038,03 1 147,50 9. BS w Nadarzynie 19.12.2016 144 764,33 122 026,90 0,0 2017 r. 685 238,7 392 827,60 658,50 10. Wielkopolska SKOK 28.02.2017 284 199,96 105 381,2 0,0 11. Twoja SKOK 19.06.2017 165 781,80 60 773,20 0,0 12. SKOK „Nike” 03.07.2017 114 445,89 114 445,89, 658,50 13. SKOK „Wybrzeże” 21.11.2017 120 811,10 122 340,30 0,0 2019 r. 22 922,33 22 922,33 215,40 14. BS Grębów 03.09.2019 22 922,33 22 922,33 215,40 2020 r. 0,0 108 374,18 30,10 15. PBS Sanok 06.08.2020 0,0 108 374,18 30,10 Razem 6 571 076,4 5 749 988,83 Spis treści 26 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 5. Przymusowa restrukturyzacja 27 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 5.1 Zasady przeprowadzania przymusowej restrukturyzacji Ustawa o BFG określa zasady prowadzenia przymusowej restrukturyzacji wobec banków, kas i niektórych firm inwestycyjnych, w tym m.in. zestaw instrumentów i uprawnień niezbędnych do podjęcia szybkiej i skutecznej interwencji wobec zagrożonego podmiotu dla zapewnienia ciągłości realizacji funkcji, które mają kluczowe znaczenie dla klientów tego podmiotu i gospodarki (tzw. funkcje krytyczne), ochrony stabilności finansowej, ochrony środków gwarantowanych, ograniczenia wykorzystania funduszy publicznych. Fundusz przeprowadza przymusową restrukturyzację w sytuacji, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: podmiot jest zagrożony upadłością, dostępne działania nadzorcze lub działania podmiotu nie pozwalają na usunięcie tego zagrożenia we właściwym czasie, podjęcie działań jest konieczne w interesie publicznym 3 . W ramach przymusowej restrukturyzacji Fundusz może zastosować jeden lub kilka instrumentów szczegółowo opisanych w ustawie o BFG: przejęcie przedsiębiorstwa, instytucję pomostową, umorzenie lub konwersję zobowiązań podmiotu w restrukturyzacji, wydzielenie praw majątkowych (tylko łącznie z innym instrumentem przymusowej restrukturyzacji). Przed zastosowaniem któregokolwiek z instrumentów przymusowej restrukturyzacji, o których mowa w art. 110 ust. 1 ustawy o BFG, Fundusz dokonuje umorzenia lub konwersji instrumentów kapitałowych podmiotu objętego przymusową restrukturyzacją. Ponadto, na potrzeby zastosowania instrumentów przymusowej restrukturyzacji Fundusz zapewnia przeprowadzenie oszacowania, o którym mowa w art. 137 ust. 1 ustawy o BFG 4 . Po zastosowaniu instrumentu Fundusz dodatkowo zapewnia przeprowadzenie oszacowania, o którym mowa w art. 241 ustawy o BFG. 3 Konieczność podjęcia działań w interesie publicznym istnieje wówczas, gdy upadłość tego podmiotu mogłaby poważnie, negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo klientów takiego podmiotu lub środków przez nich powierzonych, na utrzymanie stabilności finansowej (w tym funkcjonowanie rynków finansowych lub gospodarki), na kontynuację pełnienia funkcji krytycznych tego podmiotu lub powodować konieczność zwiększenia zaangażowania funduszy publicznych wobec sektora finansowego dla realizacji wskazanych powyżej celów. 4 Oszacowania te są, w zależności od zakresu informacji w nich zawartych, określane w Raporcie jako Oszacowanie 1, Oszacowanie 2 lub Oszacowanie 3. Przymusowa restrukturyzacja Przymusowa restrukturyzacja jest to restrukturyzacja zagrożonej instytucji finansowej dokonywana w przypadku, gdy jej upadłość mogłaby mieć poważny negatywny wpływ na jej klientów, funkcjonowanie rynków finansowych lub gospodarki. Spis treści 28 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Straty podmiotu w restrukturyzacji w pierwszej kolejności obciążają właścicieli tego podmiotu. W celu dodatkowego finansowania przymusowej restrukturyzacji utworzone zostały również fundusze przymusowej restrukturyzacji (jeden dla banków i firm inwestycyjnych, drugi dla kas), na które składają się wszystkie podmioty objęte zakresem ustawy o BFG. Dzięki temu ryzyko konieczności zaangażowania środków publicznych, a więc ponoszenia kosztów przez podatników, zostało ograniczone. BFG może wspierać finansowo przymusową restrukturyzację pod warunkiem, że wsparcie to jest zgodne z zasadami udzielania pomocy publicznej przez państwa członkowskie Unii Europejskiej. W planie przymusowej restrukturyzacji Fundusz określa preferowany instrument przymusowej restrukturyzacji, którego zastosowanie pozwoli w największym stopniu zrealizować jej cele. W praktyce nie można jednak wykluczyć konieczności podjęcia dodatkowych, nieprzewidzianych w planie działań, ponieważ warunki rynkowe lub struktura podmiotu mogą zmienić się na tyle istotnie, że scenariusze założone ex ante przy tworzeniu lub aktualizacji planu przymusowej restrukturyzacji mogą okazać się mniej efektywne w konkretnej sytuacji. W 2020 r. Fundusz, po zasięgnięciu opinii KNF w sprawie wysokości wyznaczonego poziomu MREL, podjął uchwały w sprawie przyjęcia przeglądów i ocen wykonalności planów przymusowej restrukturyzacji dla 209 banków spółdzielczych, 2 banków zrzeszających, 11 spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, 13 banków komercyjnych oraz 7 firm inwestycyjnych. Dodatkowo Fundusz podjął uchwały w sprawie przyjęcia przeglądu i oceny wykonalności oraz aktualizacji planu przymusowej restrukturyzacji dla dwóch banków spółdzielczych. Fundusz działając jako grupowy organ przymusowej restrukturyzacji podjął uchwałę w sprawie podpisania wspólnych decyzji w sprawie: przyjęcia (aktualizacji) grupowego planu przymusowej restrukturyzacji oraz MREL dla jednej z grup bankowych. W 2020 r. BFG przyjął plan przymusowej restrukturyzacji dla firmy inwestycyjnej, która wskutek rozszerzenia licencji maklerskiej dla tego podmiotu przez KNF w styczniu 2020 r. uzyskała status firmy inwestycyjnej w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o BFG. Ponadto Fundusz w okresie sprawozdawczym wydał 44 opinie w sprawie przewidywanego wpływu wykonania planów naprawy podmiotów na przymusową restrukturyzację, w tym 11 opinii dla 10 banków spółdzielczych (w przypadku jednego banku spółdzielczego plan naprawy opiniowany był dwukrotnie), 2 opinie dla 1 systemu ochrony zrzeszenia, 10 opinii dla firm inwestycyjnych, 11 opinii dla 10 banków komercyjnych (w przypadku jednego banku komercyjnego plan naprawy opiniowany był dwukrotnie) i 10 grup kapitałowych. BFG jest zaangażowany w prace kolegiów przymusowej restrukturyzacji utworzonych dla unijnych grup transgranicznych prowadzących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność poprzez podmioty zależne, będące bankami lub firmami inwestycyjnymi. 5.2 Planowanie przymusowej restrukturyzacji Zgodnie z art. 89 ustawy o BFG Fundusz co najmniej raz w roku dokonuje przeglądu i oceny wykonalności planów przymusowej restrukturyzacji i grupowych planów przymusowej restrukturyzacji. Spis treści 29 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 W 2020 r. przedstawiciele Funduszu uczestniczyli w posiedzeniach czterech kolegiów przymusowej restrukturyzacji dla grup bankowych. Fundusz przystąpił do wspólnych decyzji w sprawie przyjęcia grupowych planów przymusowej restrukturyzacji dla pięciu grup bankowych. Fundusz przygotował pakiet działań mających na celu niwelowanie negatywnych skutków sytuacji związanej z pandemią Covid-19 dla sektora bankowego, który uwzględnia, że: w cyklu planistycznym 2020 r., wysokości MREL wyznaczona bankom zostanie zaktualizowana uwzględniając zniesienie bufora ryzyka systemowego, śródokresowe cele MREL wyznaczone podmiotom krajowym identyfikowanym jako podmioty przymusowej restrukturyzacji na koniec 2020 r. nie będą traktowanie jako obligatoryjne, w cyklu planistycznym 2020 r. zastosowany zostanie zarówno wydłużony termin docelowy MREL, tj. 1 stycznia 2024 r., jak również wskazany zostanie pierwszy wiążący cel śródokresowy na dzień 1 stycznia 2022 r. Fundusz, w oparciu o projektowaną implementację zmiany dyrektywy BRRD do ustawy o BFG, opracował także propozycję metodyki określania wymogu MREL w 2021 r. Założenia metodyki zostały przedstawione m.in. na posiedzeniu Komitetu Stabilności Finansowej w zakresie nadzoru makroostrożnościowego w dniu 21 września 2020 r. W 2020 r. BFG przeprowadził trzy procesy przymusowej restrukturyzacji – dwa wobec banku spółdzielczego i jeden wobec banku komercyjnego. W dwóch przypadkach zastosowano instrument przejęcia przez inny bank, a w jednym przypadku instrument w formie instytucji pomostowej. Postępowanie w sprawie wydania decyzji w sprawie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanoku W ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie podjęcia decyzji o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanoku, Fundusz zgodnie z art. 137 ustawy o BFG, zapewnił przeprowadzenie oszacowania wartości aktywów i pasywów Banku przez PwC Advisory Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. (PwC Advisory). W oszacowaniu przedstawiona została ocena sytuacji finansowej PBS w Sanoku wskazująca na spełnienie przesłanek wszczęcia przymusowej restrukturyzacji oraz wyceniono możliwe do zastosowania instrumenty przymusowej restrukturyzacji. W związku z wynikami oszacowania przeprowadzonego przez PwC Advisory na zlecenie BFG, potwierdzającymi negatywne kapitały własne PBS w Sanoku oraz potwierdzeniem spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 101 ust. 7 pkt 1-3 ustawy o BFG, w dniu 15 stycznia 2020 r. Zarząd BFG wydał decyzję o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec PBS w Sanoku, powołaniu administratora, umorzeniu instrumentów kapitałowych i zastosowaniu instrumentu instytucji pomostowej wobec PBS w Sanoku oraz decyzję o zawieszeniu działalności PBS. 5.3 Wszczęte przymusowe restrukturyzacje 5.4 Przymusowa restrukturyzacja Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanoku Spis treści 30 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Proces przymusowej restrukturyzacji Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanoku W dniu 17 stycznia 2020 r., została wszczęta przymusowa restrukturyzacja wobec PBS w Sanoku i zastosowano instrument przymusowej restrukturyzacji w formie instytucji pomostowej. Instytucja pomostowa została utworzona w IV kwartale 2019 r., pod firmą Bank Nowy BFG S.A. Fundusz wyposażył Bank Nowy BFG S.A. w kapitał założycielski w wysokości 100 mln zł z funduszu przymusowej restrukturyzacji. Fundusz wystąpił również z wnioskiem do GPW o zawieszenie obrotu obligacjami, których emitentem był PBS w Sanoku. Z dniem 20 stycznia 2020 r. do instytucji pomostowej zostało przeniesione przedsiębiorstwo podmiotu w restrukturyzacji, obejmujące ogół praw majątkowych podmiotu w restrukturyzacji oraz zobowiązania podmiotu w restrukturyzacji, obejmujące ogół zobowiązań związanych z działalnością podmiotu w restrukturyzacji, za wyjątkiem wskazanych w decyzji wyłączeń. W związku z tym, że określona w oszacowaniu wartość przenoszonych zobowiązań przekraczała wartość przenoszonych praw majątkowych, różnica między tymi wartościami została pokryta dotacją ze środków funduszu przymusowej restrukturyzacji. Zapłata wynagrodzenia za przejmowane przedsiębiorstwo podmiotu w restrukturyzacji nastąpiła przez przejęcie przez Bank Nowy BFG S.A. zobowiązań podmiotu w restrukturyzacji. Na pokrycie strat podmiotu w restrukturyzacji ustalonych w oszacowaniu, powodujących spadek kapitałów własnych podmiotu w restrukturyzacji, umorzono z dniem wszczęcia przymusowej restrukturyzacji instrumenty kapitałowe podmiotu w restrukturyzacji: udziały członków wpisane do rejestru członków spółdzielni i obligacje na okaziciela. Zgodnie z art. 113 ust. 1 i 3 ustawy o BFG, z chwilą wszczęcia przymusowej restrukturyzacji: na Fundusz przeszło prawo podejmowania uchwał w sprawach zastrzeżonych w ustawie i statucie do właściwości organów podmiotu w restrukturyzacji, kompetencje rady nadzorczej zostały zawieszone, z zastrzeżeniem art. 103 ust. 5 i art. 216 ust. 7 ustawy o BFG, zarząd podmiotu w restrukturyzacji uległ rozwiązaniu, a mandaty jego członków wygasły, udzielone wcześniej prokury i pełnomocnictwa wygasły, z wyjątkiem pełnomocnictw udzielonych przez podmiot w restrukturyzacji w związku z jego uczestnictwem w systemie płatności lub w systemie rozrachunku, kompetencje pozostałych organów podmiotu w restrukturyzacji zostały zawieszone, z zastrzeżeniem art. 216 ust. 6 ustawy o BFG. 17 stycznia 2020 r., na mocy decyzji BFG z 15 stycznia 2020 r., została zawieszona działalność PBS w Sanoku. W okresie zawieszenia podmiot w restrukturyzacji: nie regulował swoich zobowiązań, z wyjątkiem związanych z ponoszeniem uzasadnionych kosztów bieżącej działalności, nie prowadził działalności bankowej poza windykacją należności oraz wykonaniem poleceń przelewu na rachunki organów podatkowych z tytułu należności, o których mowa w art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, nie wypłacał środków pochodzących z nadwyżki bilansowej ani oprocentowania wkładów. Spis treści 31 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Z dniem doręczenia decyzji zawieszeniu uległa egzekucja z rachunków bankowych prowadzonych przez podmiot w restrukturyzacji. Z chwilą wszczęcia przymusowej restrukturyzacji w podmiocie w restrukturyzacji został ustanowiony administrator. Administrator składał Funduszowi sprawozdania z prowadzonej działalności w których opisywał m.in.: odbyte spotkania, otrzymane i skierowane pisma do instytucji finansowych o opłatach/wnioski o odstąpienie od opłat/obowiązków sprawozdawczych, o sprawach sądowych z byłymi pracownikami, o podpisanych umowach z kancelariami na obsługę prawną i otrzymywanych opiniach prawnych, podpisane umowy i wydatki poniesione, istotne wydarzenia w spółkach zależnych w tym walne zgromadzenia oraz zgromadzenia wspólników podmiotów powiązanych. Administrator realizował działania zaplanowane wobec podmiotów powiązanych z PBS zmierzające do rozpoczęcia procesu sprzedaży lub likwidacji tych podmiotów. W dniu 30 czerwca 2020 r., Fundusz, po sporządzeniu przez administratora wymaganych prawem sprawozdań, przesłał do Sądu Okręgowego w Rzeszowie wniosek o upadłość PBS w Sanoku. Sąd ogłosił upadłość w dniu 6 sierpnia 2020 r. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości zostało opublikowane w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w dniu 17 września 2020 r. (pozycja 47445). Wraz z ogłoszeniem upadłości PBS w Sanoku swoją funkcję przestał pełnić wyznaczony przez Fundusz administrator. Fundusz, zgodnie z art. 241 ustawy o BFG, podjął kroki w celu przeprowadzenia Oszacowania 3. Zgodnie z jego wynikami wierzyciele oraz właściciele zostali zaspokojeni w wyniku przymusowej restrukturyzacji w stopniu nie niższym niż zostaliby zaspokojeni w postępowaniu upadłościowym prowadzonym w przypadku, gdyby na dzień decyzji o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji sąd wydał postanowienie o ogłoszenie upadłości PBS w Sanoku. Decyzja BFG o przymusowej restrukturyzacji PBS w Sanoku została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w dniu 4 grudnia 2020 r. oddalił wszystkie skargi. BANK NOWY BFG S.A. Bezpośrednio po przejęciu przedsiębiorstwa PBS w Sanoku przez Bank Nowy BFG S.A. zostały podjęte działania zmierzające do sprzedaży instytucji pomostowej zgodnie z wymogami ustawy o BFG. Fundusz poszukiwał, jak również współpracował z podmiotami zainteresowanymi nabyciem akcji Banku Nowego BFG S.A. albo jego przedsiębiorstwa w całości lub wybranych aktywów. Spis treści 32 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 5.5 Przymusowa restrukturyzacja Banku Spółdzielczego w Przemkowie Postępowanie w sprawie wydania decyzji w sprawie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji Banku Spółdzielczego w Przemkowie W ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie podjęcia decyzji o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec BS w Przemkowie, Fundusz prowadził działania operacyjne. Przed podjęciem decyzji o przymusowej restrukturyzacji BS w Przemkowie, zgodnie z art. 137 ustawy o BFG, Fundusz zapewnił przeprowadzenie oszacowania wartości aktywów i pasywów Banku. Fundusz w tym celu współpracował z Deloitte Advisory spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. (Deloitte Advisory) – podmiotem dokonującym Oszacowania 1 i Oszacowania 2. Wyniki oszacowania wykazały negatywne kapitały własne BS w Przemkowie oraz potwierdziły spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 101 ust. 7 pkt 1-3 ustawy o BFG. Proces przymusowej restrukturyzacji Banku Spółdzielczego w Przemkowie W dniu 30 kwietnia 2020 r., decyzją BFG z dnia 28 kwietnia 2020 r., została wszczęta przymusowa restrukturyzacja wobec BS w Przemkowie. Wobec BS w Przemkowie zastosowano instrument przejęcia przedsiębiorstwa. Bankiem przejmującym był SGB-Bank S.A. Wybór banku przejmującego został dokonany z zachowaniem zasad określonych w art. 178 ust. 1 ustawy o BFG. SGB-Bank S.A. przejął ze skutkiem określonym w art. 176 ust. 1 ustawy o BFG przedsiębiorstwo podmiotu w restrukturyzacji, obejmujące ogół praw majątkowych podmiotu w restrukturyzacji oraz zobowiązania podmiotu w restrukturyzacji, obejmujące ogół zobowiązań związanych z działalnością podmiotu w restrukturyzacji, za wyjątkiem wskazanych w decyzji wyłączeń. Na pokrycie strat ustalonych w oszacowaniu umorzono następujące instrumenty kapitałowe i zobowiązania, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o BFG, wraz z należnymi odsetkami: udziały członków BS w Przemkowie wpisane do rejestru członków spółdzielni, pożyczkę podporządkowaną. Dnia 11 maja 2020 r., w związku z przymusową restrukturyzacją BS w Przemkowie, Fundusz wypłacił SGB-Bankowi S.A. dotację w kwocie 81 660,0 tys. zł. W dniu 13 maja 2020 r. Zarząd Funduszu podjął uchwałę w sprawie uzasadnienia decyzji BFG z dnia 28 kwietnia 2020 r., w sprawie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji wobec BS w Przemkowie, umorzenia instrumentów kapitałowych, zastosowania instrumentu przymusowej restrukturyzacji, powołania administratora. Po podjęciu decyzji o przymusowej restrukturyzacji BS w Przemkowie Fundusz, zgodnie z art. 241 ustawy o BFG, zapewnił przeprowadzenie Oszacowania 3. Celem Oszacowania jest ustalenie, czy wierzyciele oraz właściciele zostali zaspokojeni w wyniku przymusowej restrukturyzacji w stopniu nie niższym niż zostaliby zaspokojeni w postępowaniu upadłościowym prowadzonym w przypadku, gdyby na dzień decyzji o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji sąd wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości BS w Przemkowie. W dniu 29 października 2020 r. Zarząd Funduszu, po przygotowaniu przez administratora wymaganych prawem sprawozdań, podjął uchwałę w sprawie wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości BS w Przemkowie. W tym samym dniu wniosek o ogłoszenie upadłości BS w Przemkowie został nadany do Sądu Rejonowego w Legnicy. Do końca 2020 roku Sąd nie odniósł się do treści wniosku. Spis treści 33 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 5.6 Przymusowa restrukturyzacja Idea Banku S.A. Proces przymusowej restrukturyzacji Idea Banku S.A. W dniu 31 grudnia 2020 r. została doręczona do Idea Banku decyzja Funduszu. Tym samym 31 grudnia 2020 r. została wszczęta przymusowa restrukturyzacja wobec Idea Banku. Również w tym dniu nastąpiło umorzenie instrumentów kapitałowych Idea Banku oraz ustanowiony został administrator w Idea Banku. Ponadto zgodnie z treścią decyzji, w dniu 3 stycznia 2021 r. przedsiębiorstwo podmiotu w przymusowej restrukturyzacji oraz wybrane zobowiązania zostały przeniesione do Banku Pekao S.A. Postępowanie w sprawie wydania decyzji w sprawie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji Idea Bank S.A. Przed podjęciem decyzji o przymusowej restrukturyzacji Idea Banku S.A., zgodnie z art. 137 ustawy o BFG, Fundusz zapewnił przeprowadzenie oszacowania wartości aktywów i pasywów Banku. Fundusz w tym celu współpracował z PwC Advisory spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. (PwC Advisory) – podmiotem dokonującym Oszacowania 1 i Oszacowania 2. Fundusz w oparciu o Oszacowanie 1 dokonane przez niezależny podmiot stwierdził, że kwota kapitałów (funduszy) własnych Idea Banku na dzień 31 sierpnia 2020 r. jest wartością ujemną i wynosi - 482 794 tys. zł, czyli potwierdzona została okoliczność wymieniona w art. 101 ust. 3 pkt 2 ustawy o BFG, stanowiąca, że aktywa Idea Banku S.A. nie wystarczają na zaspokojenie jego zobowiązań. Biorąc pod uwagę powyższe, oraz po potwierdzeniu spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 101 ust. 7 pkt 1-3 ustawy o BFG i otrzymaniu przez Fundusz wiążącej oferty na przejęcie przedsiębiorstwa i wybranych zobowiązań Idea Banku S.A., w dniu 30 grudnia 2020 r. Zarząd Funduszu podjął uchwałę w sprawie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji wobec Idea Banku S.A., umorzenia instrumentów kapitałowych Idea Banku S.A., zastosowania instrumentu przymusowej restrukturyzacji wobec Idea Banku S.A. oraz powołania administratora Idea Banku S.A. Spis treści 34 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 5.7 Inne działania w zakresie przymusowej restrukturyzacji Realizacja funkcji kuratora Idea Banku S.A. Fundusz w 2020 r. kontynuował realizowanie funkcji kuratora w Idea Banku S.A. w oparciu o decyzję KNF z dnia 15 maja 2019 r. o ustanowieniu w Idea Banku kuratora na podstawie art. 144 ust. 1 ustawy Prawo bankowe. Celem ustanowienia kuratora była poprawa sytuacji Banku, osiągnięta m.in. przez podejmowanie czynności związanych z udziałem i nadzorowaniem procesu przygotowania i wdrażania przez Bank aktualizacji planu naprawy, którego celem powinno być przywrócenie rentowności Banku. W ramach realizacji obowiązków kuratora Fundusz analizował decyzje podjęte przez organy Idea Banku. W wyniku tych prac oraz na podstawie wyników analiz przeprowadzonych przez firmy audytorskie na zlecenie BFG, wskazujących, iż niektóre planowane transakcje będą mieć negatywny wpływ na wyniki finansowe Idea Banku, Fundusz złożył sprzeciw od wybranych uchwał Zarządu i Rady Nadzorczej Idea Banku S.A. Fundusz ze swej działalności kuratora Idea Banku składał do KNF miesięczne sprawozdania. 31 grudnia 2020 r. została wszczęta przymusowa restrukturyzacja wobec Idea Banku. W konsekwencji powyższego w tym samym dniu wygasła decyzja ustanawiająca Fundusz kuratorem Idea Banku. Jednocześnie wygasły także pełnomocnictwa udzielone pełnomocnikom kuratora. Instytucje pomostowe W 2020 r. Fundusz pozostawał jedynym akcjonariuszem trzech instytucji pomostowych funkcjonujących pod nazwą: Pierwszy Bank BFG S.A. Drugi Bank BFG S.A. Bank Nowy BFG S.A. Z powyższych podmiotów jedynie Bank Nowy BFG S.A. rozpoczął działalność wraz z podjęciem przez Fundusz decyzji o zastosowaniu wobec PBS w Sanoku instrumentu przymusowej restrukturyzacji w postaci instytucji pomostowej. W IV kwartale 2020 r. Fundusz rozpoczął prace analityczne związane z likwidacją instytucji pomostowych, które dotychczas nie rozpoczęły działalności. Notyfikacje Fundusz prowadził rozmowy z KE na temat IV prolongaty oraz modyfikacji (V prolongaty) programu pomocowego dla banków spółdzielczych i małych banków komercyjnych State aid SA.46575 (2016/N) – Poland – Resolution scheme for cooperative banks and small commercial banks), notyfikowanego przez KE w dniu 20 grudnia 2016 r. wraz z późniejszymi przedłużeniami. IV prolongata programu została dokonana na podstawie decyzji KE z dnia 29 kwietnia 2020 r. Komisja Europejska w dniu 23 grudnia 2020 r. przesłała potwierdzenie zmiany warunków programu pomocowego dla banków spółdzielczych i małych banków komercyjnych. Spis treści 35 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 6. Działalność pomocowa i restrukturyzacyjna Spis treści 36 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 6.1 Zasady prowadzenia działalności pomocowej i restrukturyzacyjnej Funduszu Zgodnie z ustawą o BFG do zadań Funduszu w zakresie restrukturyzacji kas, w których powstało niebezpieczeństwo niewypłacalności, należy: udzielanie zwrotnej pomocy finansowej, nabywanie wierzytelności kas, udzielanie wsparcia podmiotom przejmującym kasy, przejmującym wybrane prawa majątkowe lub wybrane zobowiązania kas lub nabywcom przedsiębiorstwa kasy w likwidacji, jego zorganizowanej części lub wybranych praw majątkowych. Pomoc finansowa w formie pożyczek, gwarancji i poręczeń może zostać udzielona kasie, która realizuje pozytywnie zaopiniowany przez KNF program postępowania naprawczego. Pomoc finansowa może być przeznaczona tylko na usunięcie niebezpieczeństwa niewypłacalności. Warunkiem udzielenia przez Fundusz pomocy jest w szczególności: uznanie przez Zarząd Funduszu przedstawionych przez kasę, wnioskującą o udzielenie pomocy, wyników badania sprawozdania finansowego dotyczącego jej działalności, przedstawienie przez kasę pozytywnej opinii KNF o programie postępowania naprawczego, wykazanie, że wysokość wnioskowanej przez kasę pomocy byłaby nie wyższa niż łączna maksymalna kwota z tytułu gwarancji w tej kasie liczona jako suma środków gwarantowanych na rachunkach deponentów kasy, wykorzystanie dotychczasowych funduszy własnych kasy na pokrycie strat kasy ubiegającej się o pomoc, w przypadku zwrotnej pomocy finansowej zabezpieczenie wierzytelności z tytułu udzielonej pomocy gwarantujące zwrot pełnej kwoty pomocy wraz z odsetkami. Działania w zakresie restrukturyzacji oraz obowiązki nakładane na kasę Fundusz konsultuje z KNF. Pomoc finansowa może być udzielona pod warunkiem zgodności z obowiązującym programem pomocowym lub uzyskaniem przez wnioskodawcę (kasę) pozytywnej decyzji KE o udzieleniu pomocy w ramach procesu notyfikacji pomocy indywidualnej. Fundusz może również udzielać pomocy w formie nabywania wierzytelności pieniężnych kas, w których powstało niebezpieczeństwo niewypłacalności. Przy czym zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie obrotu przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny wierzytelnościami nabywanymi od spółdzielczych kas oszczędnościowo- kredytowych, w których powstało niebezpieczeństwo niewypłacalności z dnia 1 grudnia 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1969), mogą to być jedynie wierzytelności niewymagalne z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów, klasyfikowane przez kasy do kategorii „regularne”, co do których nie ma opóźnień w spłacie, a sytuacja ekonomiczno-finansowa dłużnika nie stwarza zagrożenia dalszej terminowej spłaty długu. Spis treści 37 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Wsparcie może zostać udzielone podmiotom przejmującym działalność lub część działalności kasy lub nabywcom przedsiębiorstwa lub aktywów kasy w likwidacji poprzez: objęcie akcji banku przejmującego, udzielenie pożyczki lub gwarancji, udzielenie gwarancji całkowitego lub częściowego pokrycia strat, udzielenie dotacji. Warunkiem udzielenia przez Fundusz wsparcia jest w szczególności: uznanie przez Zarząd Funduszu przedstawionych przez przejmującego lub nabywcę wyników badania sprawozdania finansowego dotyczącego jej działalności, przedstawienie Zarządowi Funduszu przez przejmującego lub nabywcę pozytywnej opinii KNF o celowości przejęcia i braku zagrożenia dla bezpieczeństwa środków deponentów gromadzonych w kasie, wobec której KNF wydała decyzję o przejęciu lub likwidacji, oraz w przejmującym lub nabywającym banku lub kasie, wykazanie, że wysokość środków zaangażowanych przez Fundusz we wsparcie przejmującego lub nabywcy byłaby nie wyższa niż łączna kwota z tytułu gwarancji w kasie, wobec której KNF wydała decyzję o przejęciu lub likwidacji, liczona jako suma środków gwarantowanych na przejmowanych rachunkach deponentów tej kasy, wykorzystanie dotychczasowych funduszy własnych przejmowanej lub likwidowanej kasy na pokrycie strat, zabezpieczenie wierzytelności gwarantujące zwrot pełnej kwoty wsparcia wraz z odsetkami w przypadku wsparcia w formie pożyczki lub gwarancji. Analogicznie jak w przypadku udzielenia pomocy finansowej, działania związane z udzieleniem wsparcia na restrukturyzację kas mogą być podejmowane i prowadzone przez Fundusz po uzyskaniu decyzji KE o zgodności z zasadami udzielania pomocy publicznej. Spis treści 38 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 6.2 Restrukturyzacja spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych Fundusz, w celu przygotowania procesów restrukturyzacji kas, monitorował sytuację ekonomiczno-finansową kas, w szczególności tych, w których KNF ustanowiła zarządców komisarycznych lub wszczęła wobec nich postępowanie w sprawie wprowadzenia zarządców oraz tych, których sytuacja uległa pogorszeniu. Analizy dotyczyły m.in. możliwości udzielenia potencjalnego wsparcia w procesach przejęcia spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, charakteryzujących się gorszą sytuacją finansową. W roku 2020 Fundusz nie udzielił żadnego wsparcia w związku z restrukturyzacją spółdzielczych kas oszczędnościowo- kredytowych. Lp. Nazwa Banku Przejęta Kasa Rok udzielenia Wartość netto przejętych praw majątkowych na dzień przejęcia w księgach Kasy Początkowa wartość udzielonego wsparcia (dotacja) 1. Alior Bank S.A. SKOK im. św. Jana z Kęt* 2014 25 873,95 15 895,75 SKOK im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego 2016 110 002,86 52 533,74 Powszechna SKOK 2016 24 982,44 9 310,12 SKOK Jaworzno 2019 143 217,94 110 000,00 2. Bank Pekao S.A. SKOK im. Mikołaja Kopernika 2015 221 696,40 101 926,31 3. PKO BP S.A. SKOK „Wesoła” 2015 219 465,09 278 858,41 4. Śląski Bank Spółdzielczy „SILESIA” SKOK „Profit” 2017 1 909,15 115,84 5. ING Bank Śląski S.A. SKOK Bieszczadzka 2018 27 810,24 11 824,76 6. BS we Wschowie SKOK Lubuska 2018 6 527,00 1 877,63 7. BGŻ BNP Paribas S.A. Rafineria SKOK 2018 34 405,80 41 082,26 8. Bank Millennium S.A. SKOK PIAST 2019 127 251,62 67 492,28 Razem 943 142,49 690 917,10 Tabela 11. Udzielone wsparcie w formie dotacji i gwarancji pokrycia strat w latach 2014-2020 (tys. zł) * Umowa zakończona Spis treści 39 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 6.3 Pomoc udzielona z funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych Wnioski o udzielenie pomocy finansowej Na podstawie ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (Dz. U. z 2018 r. poz. 613 z późn. zm.), w 2020 r. BFG udzielał pomocy finansowej bankom spółdzielczym z utworzonego w 2001 r. funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych. Pomoc może być udzielana wyłącznie bankom, w których nie występuje niebezpieczeństwo niewypłacalności, a ich sytuacja pozwala – w ocenie Funduszu – na spłatę pożyczki. Zarząd Funduszu w ramach dostępnych w 2020 r. środków finansowych pozytywnie rozpatrzył 65 wniosków banków spółdzielczych o udzielenie pożyczek z funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych w tym: 58 wniosków dotyczących finansowania wydatków związanych z przystąpieniem do Systemów Ochrony Zrzeszenia BPS na łączną kwotę 12 271,0 tys. zł, 7 wniosków dotyczących finansowania inwestycji związanych z procesem łączeniowym na łączną kwotę 4 428,0 tys. zł. Jednocześnie w 2020 r. Zarząd BFG odmówił udzielenia pomocy finansowej jednemu bankowi spółdzielczemu na finansowanie procesów łączeniowych z uwagi na wyczerpanie środków zgromadzonych w ramach funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych. Wnioski o umorzenie pomocy finansowej Zgodnie z ustawą o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających należności i wierzytelności przypadające Funduszowi z tytułu udzielonej pomocy finansowej mogą być umarzane w całości lub w części, w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub mających wpływ na zwiększenie stabilności finansowej. Rada BFG, na wniosek Zarządu, rozpatrzyła pozytywnie 93 wnioski złożone przez banki spółdzielcze. Łączna wartość umorzonych kwot pożyczek wyniosła 21 879,1 tys. zł, w tym: 83 wnioski na finansowanie wydatków związanych z uczestniczeniem w systemach ochrony na kwotę 17 045,0 tys. zł., 10 wniosków na finansowanie wydatków związanych z procesem łączeniowym na kwotę 4 834,1 tys. zł. Od 2016 r. Fundusz udzielał jedynie pożyczek na wydatki związane z uczestnictwem w systemach ochrony lub na wydatki związane z realizacją procesów łączeniowych zainicjowanych przez organ zarządzający systemem ochrony lub przez KNF. W związku z umorzeniem wszystkich pożyczek udzielonych w latach 2016-2020, na dzień 31 grudnia 2020 r. w ramach funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych pozostały jedynie środki w wysokości 626,3 zł. Tym samym wyczerpana i zakończona została ta forma pomocy realizowana przez BFG. Spis treści 40 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 6.4 Monitoring realizacji umów, na podstawie których udzielono pomocy lub wsparcia Wsparcie z funduszu gwarancyjnego spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych Według stanu na koniec 2020 r. procesem monitorowania objętych było sześć banków komercyjnych (korzystających ze wsparcia w związku z przejęciem ośmiu kas) oraz dwa banki spółdzielcze (korzystających ze wsparcia w związku z przejęciem dwóch kas), którym BFG w latach 2014 - 2020 udzielił wsparcia w związku z procesem restrukturyzacji kas. Nazwa banku Przejęta kasa Okres wsparcia (pokrywanie strat, odwróceń przychodów) Okres wsparcia (udział w przychodach, odwróceniach strat) Łączna wartość środków gwarantowanych na dzień przejęcia wsparcia wg stanu (maksymalna wartość wsparcia) (tys. zł) Wartość udzielonego na 31.12.2020 (tys. zł) SKOK im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego z siedzibą we Wrześni /Wyszyński/ 31.12.2020 31.12.2020 (przychody) 31.12.2022 (odwrócenia strat) 164 385,34 51 279,15 Alior Bank S.A. Powszechna SKOK z siedzibą w Knurowie /Powszechna/ 31.12.2020 31.12.2022 35 506,83 9 485,44 SKOK Jaworzno z siedzibą w Jaworznie 31.03.2027 31.03.2027 319 796,18 110 000,00 Bank Pekao S.A. SKOK im. Mikołaja Kopernika z siedzibą w Ornontowicach /Kopernik/ 21.12.2019 31.12.2019 (przychody) 31.12.2021 (odwrócenia strat) 397 002,46 65 899,98 PKO BP S.A. SKOK Wesoła z siedzibą w Mysłowicach /Wesoła/ 30.06.2020 30.06.2020 591 745,55 291 206,91 Śląski Bank Spółdzielczy „SILESIA” SKOK Profit z siedzibą w Rybniku /Profit/ 30.11.2019 30.11.2021 2 629,05 113,62 ING Bank Śląski S.A. Bieszczadzka SKOK z siedzibą w Sanoku 31.07.2025 31.07.2025 40 835,22 13 172,60 Bank BNP Paribas S.A. SKOK Rafineria z siedzibą w Gdańsku 30.04.2026 30.04.2026 77 666,40 41 082,26 Bank Spółdzielczy we Wschowie Lubuska SKOK z siedzibą w Zielonej Górze 31.10.2021 31.10.2021 9 455,03 1 877,63 Bank Millennium S.A. SKOK Piast z siedzibą w Tychach 30.09.2026 30.09.2026 198 816,79 67 492,28 Razem 1 837 838,85 651 609,87 Tabela 12. Banki korzystające ze wsparcia z funduszu gwarancyjnego kas Spis treści 41 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Na podstawie sprawozdań finansowych oraz danych zawartych w SWO, Fundusz monitorował sytuację ekonomiczno-finansową tych banków oraz realizację zobowiązań wynikających z zawartych umów wsparcia, zwłaszcza w zakresie rozliczenia umów gwarancji pokrycia strat. Rozliczenia umów gwarancji pokrycia straty (GPS) W 2020 r. w wyniku dokonanych rozliczeń umów gwarancji pokrycia strat: należności Funduszu od Beneficjentów wyniosły 22 272,89 tys. zł., zobowiązania Funduszu wobec Beneficjentów wyniosły 2 222,14 tys. zł. Z kolei narastająco od początku obowiązywania aktualnych umów gwarancji pokrycia strat do końca 2020 r. kwota: należności Funduszu wyniosła 37 283,13 tys. zł., zobowiązań Funduszu wyniosła 13 844,66 tys. zł. Bank SKOK Maksymalne zobowiązania funduszu (tys. zł) Alior Bank S.A. SKOK Wyszyńskiego 27 652,27 Alior Bank S.A. Powszechna SKOK 4 380,25 Alior Bank S.A. SKOK Jaworzno 143 217,94 Pekao S.A. SKOK im. Mikołaja Kopernika 9 228,91 PKO BP S.A. SKOK Wesoła 58 841,91 Śląski Bank Spółdzielczy „Silesia” SKOK Profit 92,69 ING Bank Śląski S.A. Bieszczadzka SKOK 7 924,50 Bank Spółdzielczy we Wschowie Lubuska SKOK 1 037,77 BNP Paribas Bank Polska S.A. SKOK Rafineria 14 723,25 Bank Millennium S.A. SKOK PIAST 49 352,14 Razem 316 451,63 zł Tabela 13. Maksymalna wartość zobowiązań wynikających z GPS Maksymalne zobowiązanie Funduszu według stanu na 31 grudnia 2020 r., wyliczone na podstawie wartości majątku objętego gwarancjami pokrycia strat wynikającej z rozliczonych sprawozdań banków, wynosiło 316 451,63 tys. zł. Jest to potencjalne zobowiązanie, które wystąpiłoby gdyby zaszła konieczność pokrycia straty w odniesieniu do wszystkich przejętych praw majątkowych. Na podstawie bieżących analiz można stwierdzić, że ryzyko takie nie występuje. Spis treści 42 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 W 2020 r. Fundusz przeprowadził w trzech bankach planowe kontrole, których przedmiotem była prawidłowość realizacji warunków umów wsparcia, jakość zarządzania przejętymi prawami majątkowymi oraz informacji przekazywanych w raportach rozliczeniowych z księgami banków. Monitorowanie pomocy z funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych Na dzień 31 grudnia 2020 r. nie było aktywnych pożyczek z funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych (frbs). W całym 2020 r. z pomocy finansowej w formie pożyczek z frbs korzystały 102 banki (105 pożyczek), przy czym: w czerwcu i lipcu 2020 r. zostało całkowicie spłaconych 12 pożyczek; były to pożyczki udzielone w 2015 r. na planowane inwestycje niezwiązane z procesem łączeniowym oraz na zakup akcji banku zrzeszającego, pozostałe pożyczki zostały umorzone; w grupie tej dwa banki spłaciły pozostałą część kapitału pożyczek z frbs, która z uwagi na limit pomocy de minimis nie podlegała umorzeniu. Ostatnie pożyczki zostały umorzone w dniu 21 grudnia 2020 r. Monitorowanie spłat i zabezpieczeń W 2020 r. systematycznie monitorowano terminowość spłat rat kapitałowych i odsetkowych z tytułu udzielonej pożyczki z funduszu przymusowej restrukturyzacji banków oraz kontrolowano terminowość i wartość ustanawianych zabezpieczeń. Zabezpieczeniem pożyczki był zastaw finansowy na wierzytelnościach kredytowych, cesja wierzytelności kredytowych, zastaw finansowy na prawach do środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, hipoteka łączna na nieruchomościach. Dokumenty związane z ustanowionymi zabezpieczeniami oraz forma zabezpieczeń była zgodna z postanowieniami zawartych umów, a ich wartość wyższa od wymaganego minimalnego poziomu zabezpieczenia. Na koniec każdego kwartału dokonywany był przegląd i klasyfikacja należności z tytułu udzielonej bankowi pomocy finansowej. Klasyfikacja należności Na dzień 31 grudnia 2020 r. nie stwierdzono opóźnień w spłacie kapitału i odsetek, a sytuacja ekonomiczno-finansowa banku korzystającego z pożyczki nie wskazywała na zagrożenie zwrotu pożyczki i spłaty odsetek. Ze względu na terminowość spłat, jak i ocenę sytuacji ekonomiczno- finansowej banku należność klasyfikowana była w kategorii „normalne”. 102 Banki Pożyczek 105 Spis treści 43 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 7. Działalność analityczna Spis treści 44 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Na podstawie dostępnych informacji o bankach i kasach Fundusz regularnie przygotowywał analizy sytuacji ekonomiczno- finansowej sektora bankowego i poszczególnych banków oraz sektora kas i poszczególnych kas, wskazując na obszary potencjalnych zagrożeń. Na comiesięcznych posiedzeniach Komitetu ds. Systemu Wczesnego Ostrzegania (SWO) omawiano m.in.: wyniki oceny banków komercyjnych i spółdzielczych ze szczególnym uwzględnieniem banków o złej i pogarszającej się sytuacji ekonomiczno-finansowej, sytuację ekonomiczno-finansową banków i kas ocenianych jako podmioty o podwyższonym ryzyku i umieszczonych na listach obserwacyjnych, aktualne informacje o wybranych podmiotach, w tym m.in.: wyniki inspekcji problemowych przeprowadzonych przez UKNF w wybranych bankach, oceny BION oraz inne informacje przekazywane przez UKNF, raporty i sprawozdania dostępne publicznie, ze zwróceniem szczególnej uwagi na wpływ skutków pandemii Covid-19 na ich sytuację finansową, bieżącą sytuację ekonomiczno-finansową w sektorze bankowym, bieżącą sytuację w sektorze SKOK, z wyszczególnieniem sytuacji największej z kas. W trakcie posiedzeń Komitetu ds. SWO prezentowano także: przyczyny umieszczenia poszczególnych banków na liście obserwacyjnej oraz zmiany, jakie zaszły w sytuacji tych podmiotów od czasu ich włączenia na listę obserwacyjną, weryfikację listy obserwacyjnej i listy banków o podwyższonym ryzyku w oparciu o aktualne dane, wpływ pandemii Covid-19 na sektor banków komercyjnych oraz sektor banków spółdzielczych, w tym na obszar efektywności, na podstawie danych z Systemu Informacji Sprawozdawczej wg stanu na 30 czerwca 2020 r. oraz na podstawie analizy opublikowanych przez banki komercyjne sprawozdań finansowych za I półrocze 2020 r., informację na temat banków funkcjonujących poza systemami ochrony instytucjonalnej, ogólne zasady działania systemów ochrony instytucjonalnej: Systemu Ochrony Zrzeszenia BPS i Spółdzielczego Systemu Ochrony SGB, funkcje banków zrzeszających oraz ich sytuację ekonomiczno-finansową, sytuację finansową banków spółdzielczych ze zwróceniem szczególnej uwagi na dwie grupy tych banków: o największej sumie bilansowej i wykazujących najszybszą dynamikę aktywów w ciągu ostatnich pięciu lat, podsumowanie wyników przeglądu opinii biegłych rewidentów do sprawozdań finansowych banków za 2019 r., przegląd informacji nt. banków spółdzielczych zobowiązanych do realizacji procesów łączeniowych. Inne prace analityczne obejmowały m.in. comiesięczne obliczanie i monitorowanie wskaźnika zabezpieczenia środków gwarantowanych w bankach i kasach dostępnymi zasobami finansowymi funduszy BFG oraz stopnia osiągnięcia minimalnych i docelowych poziomów środków na finansowanie systemu gwarantowania depozytów i przymusowej restrukturyzacji. Podstawowym celem działalności analitycznej Funduszu jest ocena sytuacji finansowej sektora bankowego i poszczególnych banków oraz sektora kas i poszczególnych kas, umożliwiająca wczesną identyfikację podmiotów o pogarszającej się sytuacji ekonomiczno-finansowej, a także przygotowanie się z wyprzedzeniem do potencjalnych działań restrukturyzacyjnych lub wypłaty środków gwarantowanych deponentom. Prace analityczne o szerokim zakresie Fundusz prowadzi wykorzystując informacje oraz dane pozyskane z NBP, KNF, banków i KSKOK. Spis treści 45 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 8. Finansowanie działalności Funduszu Spis treści 46 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 8.1 Zasoby finansowe Funduszu W Funduszu gromadzone są zasoby finansowe przeznaczone do ochrony depozytów złożonych w bankach i spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz na finansowanie przymusowej restrukturyzacji. Zgodnie z ustawą o BFG źródłami finansowania Funduszu są: składki na obowiązkowy system gwarantowania depozytów wnoszone przez banki, oddziały banków zagranicznych oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, składki na finansowanie przymusowej restrukturyzacji wnoszone przez banki, oddziały banków zagranicznych, firmy inwestycyjne oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, składki nadzwyczajne wnoszone przez banki, oddziały banków zagranicznych oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo- kredytowe na obowiązkowy system gwarantowania w przypadku, gdy środki systemu gwarantowania depozytów są niewystarczające do dokonania wypłat środków gwarantowanych, składki nadzwyczajne wnoszone przez banki, oddziały banków zagranicznych, firmy inwestycyjne oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe na finansowanie przymusowej restrukturyzacji w przypadku, gdy środki na finansowanie przymusowej restrukturyzacji są niewystarczające do jej finansowania, wpływy z aktywów finansowych Funduszu, w tym z pożyczek i gwarancji udzielanych przez Fundusz, środki uzyskane w ramach bezzwrotnej pomocy zagranicznej, środki z dotacji udzielonych na wniosek Funduszu z budżetu państwa na zasadach określonych w przepisach o finansach publicznych, środki z kredytu krótkoterminowego udzielonego przez Narodowy Bank Polski, środki z pożyczek udzielonych z budżetu państwa, środki uzyskane z zaciągniętych pożyczek, kredytów i emisji obligacji, środki uzyskane z pożyczek udzielonych przez oficjalnie uznane systemy gwarantowania depozytów i podmioty zarządzające funduszami przymusowej restrukturyzacji z państw członkowskich innych niż Rzeczpospolita Polska na podstawie zawartych umów, pożytki uzyskane z instytucji pomostowej i podmiotu zarządzającego aktywami, w tym dywidendy i odsetki, a także przychody z tytułu zbycia lub likwidacji instytucji pomostowej i podmiotu zarządzającego aktywami, środki uzyskane w wyniku zaspokojenia roszczeń Funduszu z tytułu wypłaty środków gwarantowanych i wsparcia udzielanego podmiotowi przejmującemu, inne wpływy uzyskane przez Fundusz. Spis treści 47 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Fundusze własne Bankowego Funduszu Gwarancyjnego stanowią: fundusz statutowy, fundusz restrukturyzacji banków spółdzielczych, fundusz gwarancyjny banków, fundusz gwarancyjny kas, fundusz przymusowej restrukturyzacji banków, fundusz przymusowej restrukturyzacji kas, zmniejszenie funduszy własnych w przypadku spełnienia warunku gwarancji lub w przypadku wykorzystania narzędzi restrukturyzacji (wartość ujemna), fundusz z aktualizacji wyceny. W przypadku wypłat środków gwarantowanych deponentom banków źródłem finansowania o charakterze ex post, po wyczerpaniu środków funduszy własnych, o których mowa w art. 56 ustawy o BFG, są środki gromadzone przez banki w postaci funduszy ochrony środków gwarantowanych. Wartość zaktualizowanych w dniu 1 lipca 2020 r. przez banki fośg na 2020 r. (w oparciu o podstawę obliczania kwoty rezerwy obowiązkowej za kwiecień 2020 r.) wynosiła 5 857,0 mln zł. Wartość utworzonych przez banki fośg wg stanu na dzień 31 grudnia 2020 r. nie uległa zmianie w odniesieniu do wartości fośg zaktualizowanych przez banki na dzień 1 lipca 2020 r. W I kwartale zostały określone łączne kwoty składek na fundusze gwarancyjne banków i kas oraz fundusze przymusowej restrukturyzacji banków i kas na 2020 r. w kwotach: 8.2 Wyznaczanie składek 1 575 mln zł 1 600 mln zł 910 tys. zł 27 mln zł Na fundusz gwarancyjny banków Na fundusz przymusowej restrukturyzacji banków Na fundusz gwarancyjny kas Na fundusz przymusowej restrukturyzacji kas Spis treści 48 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 W oparciu o określone przez Radę Funduszu łączne kwoty składek na poszczególne fundusze, w okresie sprawozdawczym wyznaczono składki: należne od banków i kas za poszczególne kwartały 2020 r. na fundusze gwarancyjne, należne od banków, firm inwestycyjnych i kas za 2020 r. na fundusze przymusowej restrukturyzacji. Podziału łącznych kwot na poszczególne podmioty dokonano zgodnie z: metodami zatwierdzonymi przez KNF – w przypadku funduszy gwarancyjnych banków i kas, odpowiednimi rozporządzeniami Komisji Europejskiej, Ministra Rozwoju i Finansów oraz uchwałami Rady – w przypadku funduszy przymusowej restrukturyzacji banków i kas. Przy wyliczaniu składek na fundusz gwarancyjny banków uwzględniano korekty składek wniesionych przez banki w związku z dokonanymi przez niektóre z tych podmiotów korektami danych dotyczących wysokości środków gwarantowanych. Natomiast przy wyliczaniu składek na fundusz przymusowej restrukturyzacji banków za 2020 r. uwzględniono korekty składek wniesionych przez banki i firmy inwestycyjne za 2019 r., co było związane z dokonaniem przez część podmiotów korekt danych, stanowiących podstawę do wyznaczenia składki na fundusz przymusowej restrukturyzacji banków za 2019 r. Do wszystkich podmiotów zobowiązanych do wniesienia składki na fundusze gwarancyjne oraz na fundusze przymusowej restrukturyzacji Fundusz wysyłał pisma informujące o wysokości należnych składek, terminie ich wniesienia i maksymalnym udziale składek w formie zobowiązań do zapłaty. W przypadku składek na fundusz gwarancyjny banków należnych od banków uczestniczących w systemie ochrony instytucjonalnej (IPS) i korzystających z ulgi z tytułu członkostwa, podawano również wyliczoną przez Fundusz kwotę, którą banki te powinny wnieść do systemu ochrony. W IV kwartale, po podjęciu przez Radę BFG stosownej uchwały, banki zostały poinformowane również o wysokości stawki tworzenia funduszy ochrony środków gwarantowanych na rok 2021 r. określonej jako 0,35% sumy środków pieniężnych zgromadzonych w banku na wszystkich rachunkach, stanowiącej podstawę obliczania rezerwy obowiązkowej za październik 2020 r. W 2020 r. zostały wprowadzone zmiany w metodach wyznaczania składek: na fundusz gwarancyjny banków należnych od banków i na fundusz gwarancyjny kas. Nowy tekst jednolity metody wyznaczania składek na fundusz gwarancyjny banków należnych od banków został zatwierdzony przez KNF uchwałą z dnia 18 lutego 2020 r. Zmiany wprowadzone do metody wyznaczania składek na fundusz gwarancyjny banków dotyczyły: definicji jednego z dodatkowych wskaźników ryzyka z uwagi na nowelizację metodyki BION, modyfikacji postanowień określających tryb dokonywania korekt składek – wydłużenie terminu z 7 do 10 dni na dokonanie przez Fundusz korekty składek po przekazaniu przez banki korekt danych dotyczących środków gwarantowanych, uelastycznienia zapisu dotyczącego wysokości ulgi przysługującej bankom należącym do systemów ochrony instytucjonalnej (IPS) poprzez wprowadzenie odniesienia do Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 grudnia 2016 r. w sprawie sposobu określania profilu ryzyka banków i oddziałów banków zagranicznych oraz uwzględniania tego profilu w wyznaczaniu składek na fundusz gwarancyjny banków. Spis treści 49 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Z dniem 1 kwietnia 2020 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu określania profilu ryzyka banków i oddziałów banków zagranicznych oraz uwzględniania tego profilu w wyznaczaniu składek na fundusz gwarancyjny banków. Wprowadzona zmiana polegała na zwiększeniu obniżki składki wnoszonej na fundusz gwarancyjny banków przez banki należące do IPS poprzez podwyższenie obligatoryjnej zniżki dla całkowitej wagi ryzyka z dotychczasowych 50% do 80%. Z propozycją takiej zmiany wystąpił Fundusz, a jej celem było wzmocnienie funkcji pomocowej systemów ochrony. W związku z ww. rozporządzeniem podwyższona ulga IPS miała zastosowanie do składek na fundusz gwarancyjny banków począwszy od II kwartału 2020 r. W przypadku metody wyznaczania składek na fundusz gwarancyjny kas zmiany wynikały wyłącznie ze zmian w ich sprawozdawczości i polegały na odpowiednim zmodyfikowaniu definicji wybranych wskaźników ryzyka. Przyjęcie zmian w metodzie wyznaczania składek na fundusz gwarancyjny kas nastąpiło w drodze uchwały Zarządu Funduszu. Zmiany definicji wskaźników ryzyka wynikające ze zmiany sprawozdawczości nie wymagają zatwierdzenia przez Komisję, natomiast Fundusz jest zobowiązany do poinformowania o nich KNF w ciągu miesiąca od dnia ich dokonania. W związku z negatywnym wpływem pandemii Covid-19 na sytuację sektora bankowego Fundusz analizował możliwości w zakresie obniżenia obciążeń banków z tytułu składek na rzecz BFG. Realizując zalecenie Rady Funduszu, przygotowano materiał informacyjny dotyczący wysokości przyszłych składek na fundusz gwarancyjny banków i fundusz przymusowej restrukturyzacji banków przy założeniu różnych scenariuszy w zakresie budowy zasobów finansowych BFG, w tym zmiany wysokości poziomów docelowych poszczególnych funduszy i terminów ich osiągnięcia. W październiku Fundusz wystąpił z pismem do Prezesa NBP, jako przewodniczącego Komitetu Stabilności Finansowej w formule makroostrożnościowej (KSF-M), o umieszczenie w agendzie grudniowego posiedzenia KSF-M problematyki wysokości składek na fundusze gwarancyjne i fundusze przymusowej restrukturyzacji. Po omówieniu na tym posiedzeniu przedstawionych przez BFG propozycji, KSF-M zalecił wypracowanie w ramach prac grupy roboczej rekomendacji dotyczącej wydłużenia okresu na osiągnięcie docelowego poziomu środków systemu gwarantowania depozytów w bankach, co pozwoli na obniżenie w 2021 r. – w stosunku do 2020 r. - składek na fundusz gwarancyjny banków 5 . W 2020 r. Fundusz realizował działalność inwestycyjną zgodnie z Polityką inwestycyjną na 2020 r., której głównym celem było zapewnienie środków finansowych na potrzeby ewentualnych interwencji oraz zabezpieczenie portfela papierów wartościowych Funduszu przed ryzykiem niekorzystnych zmian rentowności na rynku, przy uzyskaniu optymalnej dochodowości. Działalność tę prowadzono na podstawie ustawy o BFG, zgodnie z którą Fundusz może nabywać papiery wartościowe emitowane, poręczone lub gwarantowane przez Skarb Państwa, NBP oraz rządy lub banki centralne państw członkowskich UE lub Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Ponadto, Fundusz może nabywać jednostki uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego oraz zakładać lokaty w NBP i u Ministra Finansów. 8.3 Działalność inwestycyjna 5 W dn. 18 stycznia 2021 r. Komitet Stabilności Finansowej przyjął uchwałę w sprawie rekomendacji dotyczących obniżenia obciążeń związanych z finansowaniem funduszu gwarancyjnego banków. Rekomendacje skierowane są do Bankowego Funduszu Gwarancyjnego oraz Ministra Finansów. Spis treści 50 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Na koniec 2020 r. dochodowość całego portfela papierów wartościowych Funduszu wyniosła 0,97%, natomiast duracja – 0,95 lat (wobec rentowności na poziomie 2,05% i duracji na poziomie 0,61 lat na koniec 2019 r.). Spadek dochodowości portfela Funduszu wynikał przede wszystkim z istotnego obniżenia dochodowości bonów pieniężnych NBP oraz stawki WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate) wskutek decyzji Rady Polityki Pieniężnej o kolejnych obniżkach stopy referencyjnej. Dzięki prowadzonej polityce inwestycyjnej w poprzednich latach oraz realizacji zakupów obligacji zmiennokuponowych w okresach wzrostu spreadów pomiędzy dochodowością przedmiotowych obligacji i instrumentów pochodnych, co umożliwiło uzyskanie dodatkowej marży, rentowność części obligacyjnej portfela BFG utrzymywała się na relatywnie wysokim poziomie (1,38%), istotnie przekraczającym dochodowość obligacji skarbowych o 10-letnim terminie zapadalności. W IV kwartale 2020 r. przygotowano również Politykę inwestycyjną Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w zakresie lokowania środków finansowych w papiery wartościowe w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2021 roku, w której m.in. zoptymalizowano proces dostosowywania utrzymywanego zabezpieczenia do kondycji finansowej podmiotów z sektora banków i kas oraz zaprezentowano wielowariantowe ujęcie działań inwestycyjnych Funduszu, przy szczególnym uwzględnieniu wahań rynkowych cen papierów wartościowych. W rezultacie, celem Polityki inwestycyjnej w 2021 r. będzie utrzymanie wysokiej płynności posiadanego portfela papierów wartościowych oraz realizacja inwestycji w taki sposób, by ograniczyć ryzyko stopy procentowej przy osiągnięciu możliwie najlepszych wyników finansowych. Udział w portfelu Rodzaj 31.12.2019 r. 31.12.2020 r. Bony pieniężne NBP 49,9% 29,8% Bony skarbowe — 4,3% Obligacje 50,1% 65,9% Razem 100,0% 100,0% Tabela 14. Portfel papierów wartościowych BFG według stanu na 31.12.2019 r. i 31.12.2020 r. Łączny wynik na operacjach finansowych na koniec 2020 r. wynosił 287 609,1 tys. zł i był wyższy od zaplanowanego o 49 003,8 tys. zł. Spis treści 51 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 9. Pozostała działalność Funduszu Spis treści 52 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 9.1 Współpraca krajowa i międzynarodowa Współpraca krajowa Fundusz, działając na rzecz wspierania i utrzymywania stabilności krajowego systemu finansowego, aktywnie współpracował z instytucjami sieci bezpieczeństwa finansowego, tj. MF, NBP i KNF, w tym uczestniczył w posiedzeniach Komitetu Stabilności Finansowej (KSF), który jest organem właściwym w zakresie nadzoru makroostrożnościowego w Polsce. Prezes Zarządu Funduszu jest członkiem KSF w formule zarządzania kryzysowego w systemie finansowym (KSF-K) i makroostrożnościowego (KSF-M). Przedstawiciele Funduszu uczestniczyli w posiedzeniach Komisji Finansów Publicznych, w tym w pracach Sejmowej Komisji Finansów Publicznych w sprawie przedstawienia przez MF, KNF, NBP, BFG informacji w sprawie możliwości sprzedaży SKOK w Wołominie ze stratą dla Skarbu Państwa, w szczególności w zakresie podjęcia przez Radę Wierzycieli SKOK w Wołominie m.in. głosami BFG i NBP uchwały o odstąpieniu od sprzedaży przedsiębiorstwa jako całości. Ponadto przedstawiciele BFG brali udział w pracach Komisji Sejmowej nt. restrukturyzowanego PBS w Sanoku oraz Komisji Sejmowej Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. W ramach prac związanych z wymogami ustawowymi w Funduszu odbyło się wiele spotkań m.in. z przedstawicielami banków komercyjnych, banków spółdzielczych, SKOK-ów, Spółdzielczego Systemu Ochrony SGB i Systemu Ochrony Zrzeszenia BPS, jak również ze ZBP oraz zrzeszeniami PBS i SGB, Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym. Współpraca w ramach Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego Przedstawiciel BFG reprezentował Fundusz na pięciu posiedzeniach komitetu stałego Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego ds. resolution (ang. Resolution Committee, ResCo). W ramach współpracy z EUNB przedstawiciele BFG wzięli udział w następujących spotkaniach organizowanych przez EUNB: Subgroup on Resolution Execution (SGRE); Subgroup on Resolution Planning and Preparedness (SGRPP). W 2020 r. na posiedzeniach SGRPP dyskutowano przede wszystkim o kwestiach związanych z projektami aktów delegowanych, których delegacje zostały zawarte w BRRD2; Task Force on Deposit Guarantee Schemes (TFDGS). Spis treści 53 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Współpraca w ramach Komisji Europejskiej W zakresie współpracy z KE przedstawiciele BFG wzięli udział w następujących spotkaniach i telekonferencjach organizowanych w ramach prac grupy eksperckiej pod nazwą Commission Expert Group on Banking, Payments and Insurance (EGBPI): spotkanie w Brukseli w dniu 27 stycznia 2020 r., w czasie którego omawiane były ewentualne zmiany Dyrektywy DGS wynikające z obecnego etapu jej przeglądu oraz z wniosków wskazanych przez EUNB w trzech jego opiniach (Opinion on eligibility of deposits, coverage level and cooperation between deposit guarantee schemes, Opinion on deposit guarantee scheme payouts, Opinion on deposit guarantee schemes’ funding and uses of DGS funds), telekonferencja w dniach 23-24 czerwca 2020 r., w ramach której kontynuowano omawianie propozycji zmian i aktualizacji wybranych przepisów Dyrektywy DGS, telekonferencja w dniu 16 lipca 2020 r., której przedmiotem była m.in. prezentacja oraz dyskusja nad dokumentem EUNB pt. EBA Opinion on the eligibility of deposits, coverage level cooperation between DGSs oraz nad zagadnieniami dotyczącymi oceny interesu publicznego w planowaniu procesu resolution, telekonferencja w dniu 28 września 2020 r., której przedmiotem były zagadnienia z zakresu czynników inicjujących roz poczęcie procesu upadłości instytucji kredytowej oraz rewizji artykułu 32b Dyrektywy BRRD. Grupa kontynuowała także dyskusję nad zagadnieniem harmonizacji przepisów dotyczących kolejności zaspokajania wierzytelności w postępowaniu upadłościowym oraz zagadnieniami ws. przeprowadzania oceny kosztów wykorzystania środków DGS-ów na cele inne niż wypłaty środków gwarantowanych w świetle zapisów artykułów 11(3) i (6) Dyrektywy DGS, telekonferencja w dniu 15 października 2020 r., której przedmiotem była m.in. prezentacja oraz dyskusja nad zagadnieniami dotyczącymi oceny interesu publicznego w planowaniu procesu resolution, źródeł finansowania w ramach zarządzania kryzysowego banków, dalszej harmonizacji przepisów dotyczących kolejności zaspokajania wierzytelności w postępowaniu upadłościowym oraz ewentualnej ochrony gwarancyjnej środków deponentów będących w posiadaniu dostawców usług płatniczych i instytucji pieniądza elektronicznego, telekonferencja w dniu 12 listopada 2020 r., w trakcie której zaprezentowano m.in. wyniki przeprowadzonej wśród krajów członkowskich ankiety dot. wykorzystania środków finansowych DGS-ów na cele inne niż wypłaty środków gwarantowanych w świetle zapisów art. 11(3) i (6) Dyrektywy DGS oraz oceny kosztów wykorzystania tych środków (tzw. least cost tests). Omawiano również zagadnienia wykorzystania środków finansowych DGS-ów w procesie resolution oraz projekt raportu EUNB zatytułowany EBA Report on the monitoring of the TLAC/ MREL eligible liabilities instruments of EU institutions. Przedstawiciel Funduszu uczestniczył także w warsztatach implementacyjnych dyrektywy BRR2 oraz rozporządzenia SRM2, które odbyły się 13 lutego (posiedzenie stacjonarne w Brukseli) oraz 1 lipca (posiedzenie zdalne). Spis treści 54 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Współpraca z IADI W 2020 r. odbyły się cztery spotkania Rady Wykonawczej (Executive Council, EXCO) Międzynarodowego Stowarzyszenia Gwarantów Depozytów (w tym jedno EXCO-BIS) oraz towarzyszące im posiedzenia komitetów stałych (w tym Core Principles Counil Committee, CPRC), technicznych, grup roboczych, a także regionalnych (w tym Europejskiego Komitetu Regionalnego, Europe Regional Committee, ERC). W spotkaniach uczestniczyli przedstawiciele BFG. Na posiedzeniach EXCO wybrano m.in. przewodniczących komitetów stałych i regionalnych, zaaprobowano nowe składy komitetów stałych, ratyfikowano przyjęcie przez aklamację nowego Wiceprzewodniczącego EXCO (EXCO Vice Chair), przyjęto także nowych członków IADI. 6 Tym razem widniejące pod nazwą EGM – Extraordinary General Meeting – z racji faktu, że pierwszy raz w historii IADI odbyło się ono zdalnie. W grudniu 2020 r. miało miejsce XIX doroczne Walne Zgromadzenie Członków IADI (Annual General Meeting, AGM 6 ). Prezes Zarządu BFG został wybrany na członka Rady Wykonawczej IADI. Wyboru na 3-letnią kadencję, rozpoczynającą się 8 grudnia, dokonano podczas głosowania Walnego Zgromadzenia Członków przeprowadzonego w trybie korespondencyjnym w dniu 9 listopada 2020 r. Wyłoniony został także nowy Prezes IADI oraz Przewodniczący Rady Wykonawczej. Został nim, na 2-letnią kadencję, Prezes Depozytu Rosyjskiego. Posiedzeniom towarzyszyły także spotkania komitetów. Z powodu niezadowolenia członków IADI wynikającego z dotychczasowych reform przeprowadzonych w stowarzyszeniu, w tym zróżnicowania i podniesienia składek członkowskich, decyzją EXCO powołana została SPWG (Strategic Planning Working Group; ds. Planowania Strategicznego) wraz z podgrupą Fee Options Subgroup. Prezes Zarządu BFG został wybrany do grona członków SPWG, zaś Dyrektor Biura Zarządu został członkiem Fee Options Subgroup. Grupa i podgrupa są odpowiedzialne za wypracowanie rozwiązań, które umożliwią przeprowadzenie reform w stowarzyszeniu. Zadaniem SPWG jest dokonanie analiz i sformułowanie zaleceń w głównych obszarach działalności organizacji m.in. poprzez wypracowanie nowych celów strategicznych IADI na lata 2022-2026 oraz analizę dotychczasowego funkcjonowania organizacji i zasad finasowania stowarzyszenia. Rolą Podgrupy jest skupienie się na analizie dotychczasowego sposobu naliczania składek rocznych stowarzyszenia. W okresie sprawozdawczym przeprowadzono ankietę rozesłaną do wszystkich członków IADI z pytaniem o oczekiwania i kierunki dalszych reform, ustalono harmonogram prac, a także zadecydowano o kolejnych krokach. Opracowanych zostało m.in. kilka potencjalnych scenariuszy proponowanych sposobów naliczania składek członkowskich, przeprowadzona została analiza SWOT stowarzyszenia, a także przygotowano matrix celów strategicznych stowarzyszenia na kolejne lata oraz sposobu ich osiągnięcia; zebrano liczne komentarze i uwagi. Na początku 2021 r. zaplanowano kolejne spotkania SPWG i Fee Subgroup, a także oficjalnie przedłożenie raportu z prac do EXCO. W okresie sprawozdawczym odbyło się jedno spotkanie inicjujące prace obu grup, oraz po 3 wirtualne spotkania SPWG oraz Fee Subgroup; odbywały się także wirtualne spotkania SPWG z chętnymi członkami EXCO na których raportowano na bieżąco stan zaawansowania prac. W 2020 r. odbyły się trzy spotkania Komitetu Europejskiego (Europe Regional Committee, ERC). Na posiedzeniach tych omawiano m.in. zmianę sposobu naliczania składek członkowskich IADI, omawiane było wspólne stanowisko ws. realizacji przeglądu dotychczasowych zmian dokonanych w stowarzyszeniu oraz sposób przeprowadzania reform w IADI. Fundusz był także zaangażowany w prace IADI w ramach Research and Guidance Technical Committee. W okresie sprawozdawczym pracownicy BFG wzięli udział w webinarze pt. Core Principle 15: payout time, process, and information requirements organizowanym przez LARC (Latin America Regional Committee IADI), który dotyczył podstawowych zasad efektywnych systemów gwarantowania depozytów w przedmiocie procesu wypłat środków gwarantowanych. Wiosną 2020 r. przeprowadzona została ankieta IADI dotycząca pandemii Covid-19. Przewodniczący komitetów regionalnych zaraportowali sytuację w poszczególnych regionach. W przeprowadzonej ankiecie wzięło udział 42 uczestników. W wyniku przeprowadzonej ankiety uzyskano informacje, że sektor finansowy podjął liczne działania celem zniwelowania niekorzystnego wpływu pandemii na gospodarkę. Większość instytucji nie zdecydowała się także Spis treści 55 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Współpraca z EFDI We wrześniu 2020 r. odbyło się Walne Zgromadzenie Członków Europejskiego Forum Gwarantów Depozytów (EFDI AGM), w którym uczestniczyli Prezes oraz Członek Zarządu BFG, a także pracownicy Funduszu. Na spotkaniu wybrano nowych członków Zarządu (Board of Directors) oraz członków EU Management Executive (EUME) tj. organu zarządczego komitetu EFDI ds. Unii Europejskiej (EFDI EU Committee). Wybrano także osobę na stanowisko Associate Members Observer (AMO), tj. reprezentanta instytucji stowarzyszonych z EFDI. Na spotkaniu przyjęty został także oficjalny dokument stowarzyszenia EFDI Sustainability Charter, dokument w ogólnym ujęciu nakreślający ramy działania oraz priorytety stowarzyszania. W ramach współpracy z Europejskim Forum Gwarantów Depozytów Fundusz był także reprezentowany na spotkaniach: H2C EFDI Group, EFDI EU Committee (Komitetu Europejskiego Stowarzyszenia Gwarantów Depozytów ds. UE), EFDI EU Monthly Coffee Club. Umowy międzynarodowe Realizując wytyczne EUNB, europejskie instytucje gwarantowania depozytów (w tym BFG) podpisały umowę wielostronną o współpracy w sprawie wypłat transgranicznych na rzecz deponentów oddziałów utworzonych przez instytucje kredytowe w innym państwie członkowskim. Umowa ta przewiduje możliwość doprecyzowania postanowień w formie umów bilateralnych (dwustronne specyfikacje obejmujące postanowienia uzupełniające lub alternatywne, niesprzeczne z umową wielostronną). W okresie sprawozdawczym zainicjowano proces konsultacji nad projektem umowy bilateralnej w zakresie wypłat transgranicznych pomiędzy BFG i niemieckim DGS. na zwiększenie wysokości środków gwarantowanych. Dodatkowo wypłata środków gwarantowanych oraz gotowość do przeprowadzenia procesu resolution stały się priorytetem dla DGS-ów. Z uwagi na pandemię Covid-19, BFG także przeprowadził wśród członków IADI i EFDI własną ankietę dotyczącą ewentualnego zawieszania pobierania obowiązkowych składek od instytucji kredytowych a także nt. działań podjętych przez kraje dla sektora bankowego. Jedynie pojedyncze kraje zdecydowały się wówczas na wstrzymanie poboru składek. Przedstawiciele Funduszu wzięli udział w telekonferencji w dniach 22 i 24 września 2020 r., na temat bieżących oraz spodziewanych skutków kryzysu wywołanego przez pandemię Covid-19 na działalność systemów gwarantowania depozytów oraz organów ds. resolution. Inne W okresie sprawozdawczym pracownicy BFG wzięli udział w następujących spotkaniach międzynarodowych: szkoleniu Resolution Board 2020 SRB Induction Training, spotkaniu z przedstawicielami KE (DG COMP); w spotkaniu wzięli udział przedstawiciele MF, BFG, KNF, NBP, UOKiK. Spis treści 56 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 9.2 Polityka informacyjna Strategia komunikacji kryzysowej Rok 2020 charakteryzował się bardzo intensywnymi działaniami związanymi z procesami przymusowych restrukturyzacji PBS w Sanoku, BS w Przemkowie oraz Idea Bank S.A. Fundusz w ramach przygotowań do procesów przymusowych restrukturyzacji każdorazowo opracowywał indywidualną strategię komunikacji kryzysowej, która zawierała wszystkie kluczowe elementy m.in.: komunikaty, materiały Q&A, strategię komunikowania na wypadek kryzysu, jak również komunikaty na infolinię BFG oraz podmiotu w restrukturyzacji, a także materiały do wykorzystania w komunikacji wewnętrznej w podmiocie w restrukturyzacji. W każdym z przypadków, w dniu wszczęcia przymusowej restrukturyzacji przeprowadzano działania zgodnie z wcześniej ustalonym planem, dzięki czemu w mediach pojawiało się stanowisko Funduszu tłumaczące przyczyny przymusowej restrukturyzacji. Głównym celem działań komunikacyjnych było każdorazowo uspokojenie klientów banku w restrukturyzacji oraz wyjaśnienie opinii publicznej działań Funduszu. Podczas przymusowej restrukturyzacji PBS w Sanoku Wydział Komunikacji BFG był w stałym kontakcie z mediami ogólnokrajowymi i regionalnymi. W przypadku restrukturyzacji BS w Przemkowie skupiono się przede wszystkim na mediach regionalnych, natomiast w odniesieniu do Idea Banku S.A. działania prowadzone były z mediami ogólnokrajowymi. Wydział Komunikacji Funduszu monitorował sytuację i reagował na bieżąco na informacje wymagające sprostowania lub doprecyzowania. W przypadku przymusowej restrukturyzacji Idea Banku S.A. jednym z elementów komunikacji było zorganizowanie briefingu dla mediów - online. Współpraca z mediami W 2020 r. pytania mediów dotyczyły przede wszystkim przymusowej restrukturyzacji PBS w Sanoku, BS w Przemkowie oraz Idea Bank S.A., działań BFG, jako kuratora Idea Bank S.A. oraz upadłości BS w Grębowie z 2019 r., do której wrócił program TVP Sprawa dla Reportera. Odpowiadano również na pytania, które dotyczyły poziomu składek na BFG, oraz sposobu wyznaczania poziomów MREL. W 2020 r. ukazały się wywiady i wypowiedzi Prezesa BFG m.in. w Dzienniku Gazecie Prawnej, Polskiej Agencji Prasowej, czy w Magazynie Bank. Celem działalności informacyjnej Funduszu jest upowszechnianie w społeczeństwie wiedzy o zasadach funkcjonowania systemu gwarantowania depozytów w Polsce, przymusowej restrukturyzacji oraz o roli BFG w strukturze sieci bezpieczeństwa finansowego. Spis treści 57 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Infolinia BFG i pisemne odpowiedzi na zapytania Bezpłatna infolinia BFG pod numerem 800 569 341 pozwala osobom zainteresowanym systemem gwarantowania depozytów w Polsce na bezpośredni kontakt z pracownikami Funduszu W 2020 r. pracownicy BFG obsługujący infolinię udzielili odpowiedzi na 3,7 tys. zapytań klientów (największa liczba dziennych połączeń telefonicznych wyniosła 48). Zapytania klientów dotyczyły przede wszystkim zakresu gwarancji w bankach i kasach, arkuszy informacyjnych otrzymywanych przez klientów od banków i kas oraz zasad wypłaty środków gwarantowanych dla deponentów banków i kas. Zainteresowanie klientów zasadami gwarantowania depozytów było związane m.in. z wprowadzonym w Polsce stanem epidemii, w konsekwencji którego zostały ustanowione określone ograniczenia i zakazy. Oprócz pytań dotyczących gwarantowania depozytów, infolinia i Wydział Komunikacji BFG odpowiadali na telefoniczne zapytania dotyczące przymusowej restrukturyzacji. Szczególne natężenie połączeń odnotowano w dniu wszczęcia przymusowej restrukturyzacji PBS w Sanoku. W 2020 r. udzielano odpowiedzi na kierowane do BFG pisemne zapytania, dotyczące m.in. gwarancji dla deponentów banków lub kas, oraz udzielano wyjaśnień w powyższym zakresie w ramach bezpośredniej obsługi klientów w Biurze Funduszu. Strona internetowa Strona internetowa www.bfg.pl stanowi podstawowe źródło wiedzy na temat działalności Funduszu oraz promuje zasady gwarantowania depozytów i przyczynia się do wzrostu świadomości społecznej w tym zakresie. Niezwłoczne informowanie opinii publicznej, zwłaszcza w sytuacjach spełnienia warunku gwarancji lub wszczęcia przymusowej restrukturyzacji, służy przede wszystkim zapobieganiu dezorientacji klientów banków oraz kas. W 2020 r. Fundusz publikował bieżące informacje dotyczące działalności BFG, w tym m.in. o wszczętych procesach przymusowej restrukturyzacji, wyznaczonym na 2020 r. poziomie składek, jak również informacje związane z pełnioną funkcją kuratora Idea Banku S.A. Strona internetowa Funduszu umożliwia ponadto stały dostęp do archiwalnych materiałów i dokumentów, a także do Biuletynu Informacji Publicznej BFG. Dostępna jest w trzech językach: polskim, angielskim i ukraińskim. W 2020 r. największa dzienna liczba wejść na stronę internetową Funduszu wynosiła 7,0 tys., zaś w całym roku odnotowano łącznie około 358,9 tys. wejść. 7 tys. Dziennych odwiedzin strony www 358 tys. Całorocznych odwiedzin strony www Spis treści 58 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Badanie poziomu wiedzy w społeczeństwie na temat roli BFG W 2020 r. po raz kolejny, we współpracy z ZBP, przeprowadzono badanie wizerunkowe sektora bankowego w Polsce. Częścią tego projektu było m.in. zbadanie poziomu wiedzy w społeczeństwie na temat systemu gwarantowania depozytów i roli BFG. Wyniki badania opinii publicznej, wskazują, że świadomość społeczeństwa dotycząca istnienia BFG jest niska w każdej grupie wiekowej, wykształcenia czy zamieszkania. Tylko 31% badanych deklaruje, że zna instytucje, które gwarantują odzyskanie pieniędzy klientów indywidualnych w przypadku bankructwa banku lub SKOK-u w Polsce. W związku z wynikami badania opinii publicznej Fundusz rozpoczął szersze działania edukacyjne. W listopadzie 2020 r. BFG rozpoczął kilkumiesięczną kampanię edukacyjną mającą na celu wzrost świadomości różnych grup społecznych na temat krajowego systemu gwarantowania depozytów w bankach i SKOK-ach. Fundusz był też zaangażowany w koordynowane przez MF prace nad koncepcją przygotowania ogólnokrajowej strategii edukacji finansowej. Inne działania informacyjno-promocyjne W 2020 r. przeprowadzono kolejną, XVIII. edycję organizowanego przez Fundusz konkursu na najlepszą pracę licencjacką, magisterską i doktorską z zakresu systemów gwarantowania depozytów, restrukturyzacji lub uporządkowanej likwidacji instytucji finansowych, infrastruktury regulacyjnej systemu finansowego, problematyki bezpieczeństwa finansowego banków oraz stabilności finansowej. Na konkurs nadesłano 6 prac doktorskich, 12 magisterskich i 8 licencjackich. Jury konkursowe wyłoniło po dwóch laureatów w każdej z kategorii. Publikacje funduszu W 2020 r. wydano cztery numery czasopisma Bezpieczny Bank. Łącznie w roczniku Bezpiecznego Banku opublikowano niemal 30 artykułów i opracowań. Ich tematyka obejmowała szeroko rozumianą problematykę wpływu struktury rynku i wielkości banków na stabilność sektorów bankowych w krajach UE, ryzyka systemowego i polityki makroostrożnościowej, infrastruktury regulacyjnej, zagadnień dotyczących ryzyka działalności banków, wpływu pandemii Covid-19 na gospodarkę. Zamieszczano także wyniki badań oraz recenzje książek z dziedziny ekonomii. Numer 3 (80) pisma był numerem jubileuszowym, poświęconym 25.leciu BFG. Ukazały się w nim artykuły przeglądowe prof. Jana Szambelańczyka pn. XXV lat działalności Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w Polsce oraz Tomasza Obala, członka zarządu BFG, pn. Gwarantowanie depozytów w Polsce w latach 1995–2020. Aksjologia, wybrane regulacje, praktyka. Bezpieczny Bank, utrzymując w systemie punktacji czasopism naukowych Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego 20 punktów, pozycjonowany był w gronie kilku najlepiej ocenianych czasopism zajmujących się problematyką rynku finansowego i stabilności systemu bankowego w Polsce. Pismo uzyskało także finansowanie w ramach programu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Wsparcie dla czasopism naukowych. Fundusz, jak co roku przygotował Raport Roczny BFG za rok 2019 w wersji polsko- i anglojęzycznej. Spis treści 59 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Szkolenia i inne działania W 2020 roku pracownicy Funduszu, po reorganizacji i przeniesieniu działań szkoleniowych do strefy online, poszerzali swoją wiedzę uczestnicząc w szkoleniach i seminariach dotyczących m.in.: raportowania schematów podatkowych MDR, postępowań sądowo-administracyjnych, wymagań nadzorczych dotyczących adekwatności kapitałowej banków, zmian w prawie pracy w związku z ustawami antykryzysowymi, zmian w ustawie Prawo zamówień publicznych, wykorzystania usług elektronicznych w tym obsługi obiegu dokumentu elektronicznego na platformie ePUAP, postępowań upadłościowych i postępowań restrukturyzacyjnych, rozwoju systemów bezpieczeństwa teleinformatycznego. W II kwartale 2020 r. BFG zakończył proces zmiany zarządzającego Pracowniczym Programem Emerytalnym. Działania zostały podjęte w celu zapewnienia korzystniejszych warunków prowadzenia Programu. Zatrudnienie W dniu 1 stycznia 2020 r. stan zatrudnienia w Bankowym Funduszu Gwarancyjnym wynosił 209 osób (204,3 etatów), w dniu 31 grudnia 2020 r. 221 osób (214,76 etatów). 9.3 Sprawy kadrowe 221 Osób 214 Etatów Spis treści 60 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 10. Streszczone sprawozdanie finansowe 61 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 10.1 Bilans Funduszu AKTYWA 31.12.2020 r. 31.12.2019 r. Środki pieniężne 229 752 525,22 9 977 820,16 Środki pieniężne w kasie 32 450,57 15 537,98 Środki pieniężne na rachunkach bieżących 97 202,31 50 300,79 Lokaty 229 389 000,00 9 829 000,00 Środki pieniężne Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych 233 872,34 82 981,39 Należności od instytucji finansowych 2 427 184 729,54 1 641 019 682,01 Należności od banków z tytułu: 2 425 413 954,54 1 639 248 907,01 - zobowiązań do zapłaty 2 425 413 954,54 1 637 091 163,35 - udzielonych pożyczek 0,00 2 157 743,66 Należności od spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych z tytułu: 1 770 775,00 1 770 775,00 - zobowiązań do zapłaty 1 770 775,00 1 770 775,00 Pozostałe należności i roszczenia 80 779,61 2 264 634,13 Papiery wartościowe i inne aktywa finansowe 23 582 735 028,06 21 129 980 902,67 Dłużne papiery wartościowe: 20 682 735 028,06 19 929 980 902,67 - banków 7 499 446 950,72 9 952 669 462,85 - Skarbu Państwa 13 183 288 077,34 9 977 311 439,82 Akcje 2 900 000 000,00 1 200 000 000,00 - w instytucjach finansowych 2 900 000 000,00 1 200 000 000,00 Rzeczowe aktywa trwałe 49 868 950,57 50 589 458,83 Wartości niematerialne i prawne 863 942,96 1 108 367,19 Rozliczenia międzyokresowe 1 101 315,37 626 723,76 Aktywa razem 26 291 587 271,33 22 835 567 588,75 Tabela 15. Bilans na dzień 31 grudnia 2020 r. i na dzień 31 grudnia 2019 r. (w zł) Spis treści 62 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 PASYWA 31.12.2020 r. 31.12.2019 r. Zobowiązania 25 577 062,24 38 499 817,24 Zobowiązania wobec deponentów 22 596 385,11 33 687 482,81 Pozostałe zobowiązania 2 980 677,13 4 812 334,43 Fundusze specjalne 233 872,34 53 069,59 Rozliczenia międzyokresowe 9 478 336,29 4 383 614,55 Rezerwy 24 615 763,09 22 340 286,62 Fundusz statutowy 1 637 025 547,68 1 637 025 547,68 Fundusz gwarancyjny banków 15 805 691 374,67 13 825 112 923,49 Fundusz gwarancyjny banków do wykorzystania 15 805 691 374,67 13 825 112 923,49 Fundusz przymusowej restrukturyzacji banków 8 538 964 452,85 6 784 658 503,89 Fundusz przymusowej restrukturyzacji banków do wykorzystania 5 638 964 452,85 5 584 658 503,89 Fundusz przymusowej restrukturyzacji banków wykorzystany 2 900 000 000,00 1 200 000 000,00 Fundusz gwarancyjny kas 27 527 717,94 12 694 688,77 Fundusz gwarancyjny kas do wykorzystania 27 527 717,94 12 694 688,77 Fundusz przymusowej restrukturyzacji kas 4 506 233,04 3 513 101,33 Fundusz przymusowej restrukturyzacji kas do wykorzystania 4 506 233,04 3 513 101,33 Fundusz restrukturyzacji banków spółdzielczych 626,30 19 295 688,87 Fundusz restrukturyzacji banków spółdzielczych do wykorzystania 626,30 17 137 688,87 Fundusz restrukturyzacji banków spółdzielczych wykorzystany 0,00 2 158 000,00 Zmniejszenie funduszy własnych w przypadku spełnienia warunku gwarancji lub w przypadku wykorzystania narzędzi restrukturyzacji (89 194,28) (89 194,28) Wynik finansowy 218 055 479,17 488 079 541,00 Pasywa razem 26 291 587 271,33 22 835 567 588,75 Spis treści 63 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 10.2 Rachunek zysków i strat 2020 r. 2019 r. Przychody z działalności statutowej 63 422,39 61 590,45 Przychody z tytułu odsetek 63 422,39 61 590,45 Wynik działalności statutowej 63 422,39 61 590,45 Wynik z operacji finansowych 287 609 110,35 542 476 638,22 Papierami wartościowymi 287 472 912,70 542 136 824,24 Pozostałych 136 197,65 339 813,98 Wynik z tytułu różnic kursowych (13,95) (100,50) Koszty działalności (76 287 508,47) (51 241 519,61) Usługi obce (28 633 142,92) (7 040 180,73) Wynagrodzenia (35 251 291,01) (31 825 967,28) Ubezpieczenia i inne świadczenia (5 364 861,45) (4 264 063,69) Pozostałe (7 038 213,09) (8 111 307,91) Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (2 962 701,17) (3 295 664,40) Pozostałe przychody operacyjne 9 640 735,65 88 174,96 Pozostałe koszty operacyjne (7 565,63) (9 578,12) Wynik finansowy 218 055 479,17 488 079 541,00 Tabela 16. Rachunek zysków i strat za lata kończące się odpowiednio dnia 31 grudnia 2020 r. i dnia 31 grudnia 2019 r. (w zł) Spis treści 64 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 10.3 Zasady sporządzania streszczonego sprawozdania finansowego 10.4 Zasady rachunkowości Streszczone sprawozdanie finansowe składające się z bilansu na dzień 31 grudnia 2020 r. oraz rachunku zysków i strat za 2020 rok zostało sporządzone na podstawie zbadanego Rocznego sprawozdania finansowego Bankowego Funduszu Gwarancyjnego sporządzonego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 rok. Dodatkowo zawiera dane porównawcze za poprzedni rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2019 r. Roczne sprawozdanie finansowe Bankowego Funduszu Gwarancyjnego za rok obrotowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 roku zostało sporządzone zgodnie z wymogami Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (Dz. U. 2016 r. poz. 2115 z późn.zm.), ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351 z późn.zm.), wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi oraz innymi obowiązującymi przepisami prawa. Streszczone sprawozdanie finansowe zostało sporządzone na podstawie kryteriów wypracowanych na podstawie dotychczasowej praktyki stosowanej przez Fundusz w ramach sporządzania streszczonego sprawozdania finansowego. Kryteria te obejmują przede wszystkim: spójność danych pomiędzy rocznym sprawozdaniem finansowym Funduszu a streszczonym sprawozdaniem finansowym, ocenę czy streszczone sprawozdanie finansowe zawiera niezbędne informacje i czy są one na odpowiednim poziomie zagregowania, który nie wprowadza w błąd odbiorcy streszczonego sprawozdania finansowego. Zgodnie z obowiązującymi Bankowy Fundusz Gwarancyjny zasadami rachunkowości stosowano następujące metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania przychodów i kosztów: Dłużne papiery wartościowe, tj. obligacje skarbowe, bony skarbowe oraz bony pieniężne NBP, a także aktywa i zobowiązania finansowe wynikające z transakcji buy-sell back i sell-buy back wycenia się według skorygowanej ceny nabycia z uwzględnieniem efektywnej stopy procentowej, a skutki tej wyceny odnosi się odpowiednio do przychodów lub kosztów z operacji finansowych. Dłużne papiery wartościowe ujmuje się i wyłącza z ksiąg rachunkowych na dzień rozliczenia transakcji. Rozchód papierów wartościowych wycenia się kolejno po cenach najwcześniej nabytych składników aktywów. Akcje nienotowane na rynku regulowanym wycenia się według ceny nabycia z uwzględnieniem trwałej utraty wartości. Udzielone pożyczki wycenia się według skorygowanej ceny nabycia z uwzględnieniem efektywnej stopy procentowej oraz odpisów aktualizujących. Do ustalania odpisów aktualizujących należności innych niż wynikające z pożyczek udzielonych z funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych, stosuje się odpowiednio przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków (Dz. U. z 2019 roku poz. 520 z późn. zm.). Należności Funduszu wynikające z pożyczek udzielonych z funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych klasyfikuje się do: normalnych albo straconych. Wysokość odpisów aktualizujących należności stracone ustala się na dzień bilansowy w wysokości 100% wartości tych należności. W zakresie zasad klasyfikacji należności z tytułu pożyczek udzielonych z funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych do kategorii Spis treści 65 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 straconych, określania wartości ich zabezpieczeń oraz podstawy dokonywania odpisów aktualizujących te należności Fundusz stosuje odpowiednio przepisy wskazanego rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków. Przy ustaleniu odpisów aktualizujących pożyczek uwzględnia się prawdopodobieństwo ich umorzenia przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Naliczone odsetki od pożyczek zalicza się do przychodów z tytułu odsetek. Należności z tytułu zobowiązań do zapłaty, o których mowa w art. 303 ustawy o BFG, stanowią część składek wnoszonych przez podmioty. Należności te są zabezpieczone papierami wartościowymi. Wymagalność powyższych należności jest regulowana przepisami ustawy o BFG w art. 304 i 305. Należności z tytułu zobowiązań do zapłaty ujmuje się w kwocie wymaganej zapłaty z uwzględnieniem zasady ostrożności. Równowartość należności z tytułu zobowiązań do zapłaty zwiększają wartość funduszy własnych Funduszu. Należności z tytułu wypłaty przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny środków gwarantowanych od podmiotów wobec których został spełniony warunek gwarancji, o którym mowa w art. 2 pkt 57 ustawy o BFG, obejmuje się odpisami aktualizującymi w wysokości 100%. Pozostałe należności wykazuje się w kwocie wymaganej zapłaty, z uwzględnieniem odpisów aktualizujących ich wartość. Środki trwałe i wartości niematerialne i prawne wykazuje się według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia, pomniejszonych o umorzenie i odpisy z tytułu utraty wartości, o ile występują. Amortyzację środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nalicza się metodą liniową w celu rozłożenia w czasie ich wartości początkowej przez okres ich użytkowania. Wysokość stawek amortyzacyjnych ustalona jest z uwzględnieniem okresu ekonomicznej użyteczności. Rozliczenia międzyokresowe czynne wykazuje się w kwocie kosztów przypadających na przyszłe okresy sprawozdawcze. Rezerwy tworzone są na zobowiązania wynikające ze wsparcia udzielanego podmiotom przejmującym spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe lub banki oraz na świadczenia pracownicze. Ustalenie stanu rezerw na świadczenia pracownicze, to jest na: nagrody jubileuszowe, odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne, następuje na podstawie wyceny aktuarialnej. Ustalenie rezerw na wsparcie dla podmiotów przejmujących spółdzielcze kasy oszczędnościowo- kredytowe następuje z wykorzystaniem danych finansowych podmiotów przejmowanych dostępnych na dzień bilansowy. Rozliczenia międzyokresowe bierne obejmują rozliczenia międzyokresowe bierne na niewykorzystane urlopy, na premie i nagrody roczne oraz pozostałe rozliczenia międzyokresowe kosztów. Rozliczenia międzyokresowe bierne na premie i nagrody roczne ujmuje się w wysokości premii i nagród rocznych przypadających na rok obrotowy. Pozostałe rozliczenia międzyokresowe bierne ustala się w wysokości kwoty kosztów przypadających na dany okres sprawozdawczy, niestanowiących wymagalnego zobowiązania na dzień bilansowy. Pozostałe zobowiązania wycenia się w kwocie wymagającej zapłaty. Wynik z operacji finansowych obejmuje wynik z: obligacji skarbowych, bonów skarbowych, bonów pieniężnych NBP, dłużnych papierów wartościowych gwarantowanych przez Skarb Państwa oraz wynik z operacji buy-sell back, sell-buy back, a także pozostałe przychody z tytułu odsetek od środków zgromadzonych na rachunku bankowym i od lokat terminowych. Przedawnione roszczenia dotyczące zobowiązań z tytułu środków gwarantowanych ujmuje się w rachunku zysków i strat jako pozostałe przychody operacyjne. W 2020 roku nie dokonywano zmian zasad rachunkowości Bankowego Funduszu Gwarancyjnego oraz sposobu sporządzania rocznego sprawozdania finansowego, mających wpływ na Roczne sprawozdanie finansowe Bankowego Funduszu Gwarancyjnego za rok obrotowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 roku. Spis treści 66 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 11. Opinia niezależnego biegłego rewidenta Spis treści 67 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Spis treści 68 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 Sprawozdanie niezależnego biegłego rewidenta na temat streszczonego sprawozdania finansowego Spis treści 69 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. 02 -695 Warszawa, ul. Orzycka 6 lok. 1B Firma audytorska wpisana na listę firm audytorskich pod numerem 477 Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego Numer KRS 0000579479 1 SPRAWOZDANIE NIEZALE ŻNEGO BIEGŁEGO REWIDENTA NA TEMAT STRESZCZONEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Opinia Załączone streszczone sprawozdanie finansowe Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w Warszawie przy ul. Ks. Ignacego Skorupki 4, zwanej dalej „Funduszem”, na które składa się bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 201 0 r., rachunek zysków i strat za rok obrotowy kończący się tego dnia oraz informacja na temat podstawy sporządzenia streszczonego sprawozdania finansowego zostało sporządzone na podstawie zbadanego rocznego sprawozdania finansowego Funduszu za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 20 20 r. Naszym zdaniem, załączone streszczone sprawozdanie finansowe Bankowego Funduszu Gwarancyjnego jest spójne, we wszystkich istotnych aspektach, z jego zbadanym rocznym sprawozdaniem finansowym za 2020 rok, zgodnie z zasadami określonymi w punkcie „Zasady sporządzania streszczonego sprawozdania finansowego”. Streszczone sprawozdanie finansowe Streszczone sprawozdanie finansowe nie zawiera wszystkich ujawnień wymaganych przez ustawę z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 roku poz. 351, z późniejszymi zmianami), oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze, a w szczególności Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 9 grudnia 2016 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (Dz. U. z 2016 roku poz. 2115, z późniejszymi z mianami). Zapoznanie się ze streszczonym sprawozdaniem finansowym i sprawozdaniem biegłego rewidenta na jego temat nie zastępuje zapoznania się ze zbadanym rocznym sprawozdaniem finansowym i sprawozdaniem biegłego rewidenta na jego temat. Streszczone spr awozdanie finansowe oraz zbadane sprawozdanie finansowe nie odzwierciedlają skutków zdarzeń, jakie nastąpiły po dacie naszego sprawozdania na temat zbadanego sprawozdania finansowego. Zbadane roczne sprawozdanie finansowe i nasze sprawozdanie na jego temat Wyraziliśmy niezmodyfikowaną opinię na temat zbadanego rocznego sprawozdania finansowego Funduszu za 2020 rok w naszym sprawozdaniu z badania datowanym 20 marca 2021 Odpowiedzialność Zarządu Funduszu za streszczone sprawozdanie finansowe Zarząd Funduszu jest odpowiedzialny za sporządzenie streszczonego sprawozdania finansowego zgodnie z podstawą sporządzenia opisaną w punkcie „Zasady sporządzania streszczonego sprawozdania finansowego . ” Spis treści 70 Raport roczny Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2020 PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. 02 -695 Warszawa, ul. Orzycka 6 lok. 1B Firma audytorska wpisana na listę firm audytorskich pod numerem 477 Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego Numer KRS 0000579479 2 Odpowiedzialność Biegłego Rewidenta Jesteśmy odpowiedzialni za wyrażenie opinii o tym, czy streszczone sprawozdanie finansowe Funduszu jest spójne, we wszystkich istotnych aspektach, ze zbadanym rocznym sprawozdaniem finansowym Funduszu, na podstawie naszych procedur przeprowadzonych zgodnie z Międzynarodowym Standardem Badania (MSB) 810 (zmienionym) „Zlecenia sporządzenia sprawozdania na temat streszczonego sprawozdania finansowego . Mariusz Kuciński Biegły rewident nr 9802 kluczowy biegły rewident przeprowadzający badanie w imieniu PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. firmy audytorskiej nr 477 ul. Orzycka 6 lok. 1B 02-695 Warszawa Warszawa, dnia 17 sierpnia 2021 roku Signed by / Podpisano przez: Mariusz Kuciński Date / Data: 2021-08-17 17:27 Spis treści Bankowy Fundusz Gwarancyjny ul. ks. Ignacego Jana Skorupki 4 00-546 Warszawa +48 22 58 30 700 kancelaria@bfg.pl www.bfg.pl Spis treści